Ένα παλιό ματς
Άδειο. Άδειο όπως το τέλος. Όπως η αρχή. Άδειο σώμα, άδεια θάλασσα, άδειο σπίτι. Μεσημέρι καλοκαιριού -μιας αδυσώπητης εποχής. Άδειο, άδεια παραλία, άδεια, τετελεσμένη. Μέσα μου ο Αύγουστος τρέχει σαν ποταμός. Κυλάει από τα αγγεία, γλιστράει μέσα απ’ τους πόρους -ανελέητος.
Περπατώ προς το σπίτι που μεγάλωσα. Πόσα χρόνια πέρασαν; Δεκαεπτά, δεκαοκτώ; Η φουσκοθαλασσιά απαντά: είκοσι. Το ’24 ήταν που φύγαμε. Σεπτέμβριο. Εγώ δεκαέξι. Σε πέντε χρόνια ο πατέρας είχε σκοτωθεί. Η μητέρα σε οκτώ. Στην «Ευέλικτη Πένσα». Δεν πρόλαβε να κατέβει στο καταφύγιο. Νεκροί. Ο ένας στην πρώτη σάρωση, η άλλη στο τέλος, δύο μέρες πριν την τελική υπογραφή. Στην κηδεία της, όταν έφυγαν όλοι, είχα κοιτάξει ψηλά σα να περίμενα κάποια βοήθεια. Τίποτα. Ο ουρανός ήταν κλειστός. Πάντα τέφρα, πάντα κόνις, πάντα σκιά.
Ύστερα, στο σπίτι, κάποιος είπε να βάλουν το αγαπημένο της τραγούδι. Οι νότες είχαν βουίξει στ’ αυτιά μου -ξεχασμένες, περιφρονημένες, νότες αρχών του αιώνα. Δεν έκλαψα. Η θλίψη που δεν έχει διέξοδο στα δάκρυα κάνει άλλα όργανα να κλαίνε. Περίμενα υπομονετικά να τελειώσει η βραδιά, να φύγει το πλήθος, να κρατήσει λίγο ο χρόνος, να μείνω μόνος με τον θάνατο πριν τον πάρουνε τα χώματα. Κι όταν έκλεισε η πόρτα, ξαφνικά, μ’ έπιασε κάτι κι άρχισα να σπάω ότι έβρισκα μπροστά μου. Το σερβίτσιο της, τα βάζα με τα λουλούδια, τα κηροπήγια, οι κούπες του καφέ, χίλια κομμάτια. Δεν υπήρχε πια κανείς. Μόνος, κατάμονος να περιμένω τη σειρά μου.
Όμως επέζησα. Ακόμα και σήμερα, στο ζενίθ του «Μεσογειακού Έλικα». Στο Δεύτερο Μεγάλο Επεισόδιο. Οι δορυφόροι μεταδίδουν: Έμβια υστέρηση 28%. Ο κύριος όγκος στη Μεσογειακή λεκάνη. «Έχεις άστρο εσύ. Είσαι παιδί της θάλασσας», έλεγε ο πατέρας.
Είκοσι χρόνια απουσίας. Είμαι εδώ με τριάντα έξι ώρες άδεια. Αυτή είναι η ζωή μου εδώ και πολύ καιρό. Δουλειά, μόνο δουλειά. Οι άνθρωποι πια, μόνο στολές. Ένα ποτάμι από στολές που ολοένα λιγοστεύει.
Σε λίγο φεύγω για Μαύρη Θάλασσα. Απ’ το υποβρύχιο απ’ ευθείας στο μητροπολιτικό σταθμό. Τελευταία μεγάλη αποστολή. Διεκπεραιωτής παράπλευρου σχεδιασμού. Θέση υψηλή, μισθός εξαιρετικός, προοπτικές για τομεάρχης ανασυγκρότησης. Εφ’ όσον τελικά υπάρξουν προοπτικές. Σε κάθε περίπτωση, από την αρχή της σύρραξης στο μητρώο μου αναγράφεται ευκρινώς: προσδόκιμο επιβίωσης υψηλό. Τουλάχιστον αυτή τη φορά είμαστε με τους επικρατούντες.
Απ’ έξω το σπίτι φαίνεται γερό. Η στέγη μόνο, γερμένη απειλή. Θαύμα πως γλίτωσε. Η παραλία -σα να ’χει εξατμιστεί. Πως να ορίσω την ομίχλη παραθαλάσσια; Το μάτι καταγράφει, ακόμη κι όταν η πραγματικότητα αποσύρεται. Οσφραίνομαι τη γαλάζια φλόγα, τις εκρήξεις, το κύμα του θανάτου. Συμπαρασύρονται οσμές από άλλες ηλικίες, περασμένες, αιωρούνται χαμηλά, στις κάτω ζώνες. Επικάλυψη. Η φυσική πορεία. Πυρήνας, άτομο, κύτταρο, έλικας, αίμα, δέρμα, πόροι -ξάφνου φως, φως που σ' αγκαλιάζει, κι ύστερα σ' αφήνει και πάλι στο σκοτάδι -έτη φωτός σκοταδιού.
Ο ήλιος, σακατεμένος. Δεν μπορώ να το πω αυτό καλοκαίρι. Υψηλό Θερμοκρασιακό Περιβάλλον, ίσως. Κι αυτά τα έντομα, δεν τα’ χω ξαναδεί. Τέτοιο σχήμα, ποτέ. Έλυτρα από θειάφι. Λιλιπούτεια βομβαρδιστικά. Η φύση αντιγράφει τη φρίκη, σε μικρογραφία.
Βαδίζω προς τη θάλασσα. Βγάζω τα παπούτσια. Μια μάζα βρώμικη ο πυθμένας, δεν είναι φύκια αυτά. Δεξαμενή γεμάτη φίδια νομίζω. Το νερό, φαιό, ανεξάντλητο, σκιά ενός χρόνου πυκνού που ακόμα αντιστέκεται.
Να κολυμπώ με τον πατέρα, εγώ κρόουλ, εκείνος πρόσθιο. Οι πατούσες του σαν του ψαριού. Τον θυμάμαι να γλιστρά στα κύματα, στο χρόνο. Αγκαλιαζόμαστε -οι μύες της πλάτης. Τα μάτια του. Κοιταζόμαστε. Τα σώματα μας δίπλα. Το νερό μας χωρίζει, μας ενώνει. Παίζουμε σαν φίλοι -ήμασταν φίλοι-, τι είναι εικοσιοκτώ χρόνια διαφορά; Παίζαμε μπάλα, βλέπαμε παρέα τον Ολυμπιακό. Σήμερα θα ’ταν εξήντα τεσσάρων. Μόλις εξήντα τεσσάρων.
Περπατώ στην μαύρη άμμο. Ζιγκ-ζαγκ, ν’ αποφύγω τα σιδερένια θραύσματα. Μοιάζουν με παλιά κουτιά μπίρας -δεν είναι. Σκύβω, στη λαμαρίνα διακρίνονται μισοκαμμένοι οι κωδικοί. Το ατσάλι μυρίζει ακόμα. Η ημερομηνία, Gothic γραμματοσειρά. Series 2040. Made in... Οι δύο μονομάχοι: η στρατιά του θριαμβεύοντος αίματος, η στρατιά του ηττημένου αίματος, η βαθύτερη κοινωνία του αίματος. Είκοσι χρόνια. Γιατί τώρα; Δεν ξέρω. Το παρόν, μικρό διάφανο αγκάθι.
Περπατώ προς το σκοτεινό παρελθόν. Υο σπίτι. Το ’χα κλείσει τότε. Το ’χα σφραγίσει. Το ’χα ξεχάσει. Αν γυρίσω -αν γυρίσω ποτέ-, θα το ξαναφτιάξω, όπως ήταν. Και θα μείνω εδώ, για πάντα. Περνάω τον φράχτη, εκεί που ήταν ο φράχτης. Η εξώπορτα. Σπρώχνω το σπασμένο μαδέρι -μια αχνή γραμμή γλιστρά πίσω μου, κοσκινισμένα χρόνια. Το σαλόνι, άφωνη κραυγή. Δεν υπάρχει τρόπος να μετρηθεί τέτοια ακινησία.
Μια βόλτα στα δωμάτια. Μια πεταλίδα αγκιστρωμένη στο πλακάκι της κουζίνας. Σφουγγίζει τα λεπτά, τα δευτερόλεπτα. Στο υπνοδωμάτιο, το πάτωμα έχει βουλιάξει. Ούτε μύγες, ούτε κατσαρίδες. Μόνο αυτά τα έντομα να με τρυπούν με τις κουκίδες-μάτια τους. Από την τρύπα εξέχει η γωνία μιας κορνίζας. Μισολιωμένο, ένα τοπίο του Πηλίου. Δική της ελαιογραφία. Καμιά ευθεία, μόνο καμπύλες, σαν τον Μουνχ. Τον αγαπούσε τον Μουνχ, τους πίνακες του με τα πρόσωπα στα φιόρδ. Την θυμάμαι στο στούντιο να ζωγραφίζει. Μουσαμάδες στρωμένοι, μπογιές παντού. Η μικρή ουλή πάνω απ’ το χείλος. Η μυρωδιά της μουσκεμένης ανάσας. Τα μάτια της. Το σχήμα της, αγαπημένο.
Τελευταίο το δικό του. Θέλω ν’ ανοίξω την πόρτα του δωματίου του, να δω. Δεν προλαβαίνω να την ακουμπήσω -διαλύεται σαν χαρτί. Μόνο το σκυρόδεμα άντεξε. Το γραφείο γονατισμένο, θαλάσσιο τέρας που ψυχορραγεί. Εδώ έγραφε. Τη διατριβή πρώτα, αργότερα τα θεατρικά. Το τελευταίο, Άλφα και Ωμέγα, στο Περιφερειακό Δυτικής Μακεδονίας. Δύο χρονιές. Κριτικές διθυραμβικές, τις έχω κρατήσει στο lifebook. Στη διευρυμένη μνήμη.
Ανοίγω το πρώτο συρτάρι -σπασμένα γυαλιά, ξεραμένο μελάνι, ένα καμένο βιβλίο. Στο δεύτερο, ένα σιδερένιο κουτί. Γερό μέταλλο, άντεξε. Μέσα ένα σιντί, παμπάλαιη τεχνολογία, αρχών του αιώνα. Κειμήλιο πια. Τότε δεν υπήρχε lifebook. Πρόοδος ίσον σμίκρυνση. Στην ετικέτα μια επιγραφή με μπλε στυλό: «osfp». Τα γράμματά του. Βιαστικά, να προλάβει.
Πλησιάζω την παλάμη, το lifebook. Το’ χω τρία χρόνια, ενδοφλέβιο, γεμίζει με τον ήλιο. Σκανάρω το σιντί. Τα χαρακτηριστικά εμφανίζονται αμέσως: Τεχνολογία: Πεπαλαιωμένη, Ημερομηνία : 04.12.07, Συντάκτης: Παύλος Πλ., osfp.doc.
Παύλος, ο πατέρας. Νοέμβριος 2007, Καλοκαίρι, εννιά μήνες πριν γεννηθώ. Διαβάζω, όπως μήνυμα πεταμένο σε μπουκάλι στη θάλασσα:
13.12.07
Σήμερα μάζεψα τους φίλους να δούμε το ματς Ολυμπιακός - Βρέντερ Βρέμης. Μετά από χρονιά έχουμε τη πιθανότητα να προκριθούμε στους δεκάξι του Τσάμπιονς Λιγκ. Ακούγεται ίσως αστείο αλλά αυτό είναι το μόνο που μου λείπει για να συμπληρωθεί η ευτυχία μου. Η δουλειά πάει υπέροχα, με τη Μαρίνα αγαπιόμαστε όσο δε γίνεται…
14.12. 07
Προκρίθηκε!
Τι άλλο μένει; Να πάει ο Ολυμπιακός στον τελικό του Τσάμπιον Λιγκ και η Μαρίνα να μείνει έγκυος…
3.2.08
Η Μαρίνα είναι έγκυος! Ο Ολυμπιακός παιζει απόψε στους 16 με την Τσέλσι…
Σιωπή. Μέσα μου, έξω μου, παντού. Φόρος σιωπής. Δεν το αποθηκεύω στη μνήμη. Δεν αντέχω. Δε το θέλω στο μέλλον φυτεμένο μέσα μου. Το μέλλον, κείμενο σβησμένο. Στο στήθος τσιμπιές, στον καρπό, ένας θύσανος πόνου. Οι ρίζες στα έγκατα. Ατσάλινες.
Ζεσταίνομαι. Άγριες και μαζί γλυκές εικόνες τρυπούν το κρανίο. Το σχέδιο των νεκρών, πάντα τέλειο. Βγαίνω έξω, στον αέρα. Το χνώτο του τόπου, αφόρητο. Περπατώ στην μαύρη άμμο, προς την θάλασσα. Δεν είμαι ο ίδιος άνθρωπος των προηγούμενων ωρών. Ο κόσμος έπαψε να είναι εκκωφαντικός. Το άναυδο δεν έχει αντίλαλο.
Προσπερνώ τις λαμαρίνες, τα καμένα ξύλα. Μπροστά μου η ραχοκοκαλιά ενός μεγάλου ψαριού. Πεντάγραμμο για τον χαλασμένο χρόνο. Δεν μπορεί, κάποιος παίζει μαζί μας. Με τη γεωμετρία, με το χρόνο, με τη μνήμη, με το ποδόσφαιρο. Κάποιος παίζει.
Μπαίνω στη θάλασσα. Στα χέρια μου ο μικρός μεταλλικός δίσκος. Τον πετάω μέσα, μακριά, όσο μπορώ, να χαθεί, να βυθιστεί στο νερό. Να μη βλέπω. Εξαφανίζεται ο χρόνος, βυθίζεται, χάνεται για πάντα.
Η θάλασσα σκοτεινιάζει. Το υποβρύχιο με περιμένει. Χαμηλά. Μέσα. Βαθιά. Εκεί που δεν υπάρχει ποδόσφαιρο, δεν υπάρχουν ομάδες, δεν υπάρχει Ολυμπιακός, δεν υπάρχει τελικός κι εγώ δεν είμαι ένα έμβρυο στην κοιλιά της μάνας μου, αλλα ένας πολεμιστής, διαρκώς ετοιμοθάνατος.
Subscribe To
Posts
All Comments
Wednesday, March 10, 2010
Aλίκη στην Χώρα των Θαυμάτων
Aλίκη στην Χώρα των Θαυμάτων: Όχι ακριβώς το εργο που περιμέναμε από τον Τιμ Μπαρτον. Αρκετά λουστραρισμένο, συμβατικό, έλειπε εκείνο το «μαύρο» «υποφωτισμένο», γοτθικό, στοιχείο των άλλων ταινιών του. Κρίμα γιατί ο μύθος δίνει δυνατότητες απογείωσης. Έλενα Μποναμ Καρτερ φοβερη, ο Τζονι Ντεπ επαναλαμβάνεται. Μέτριοι διάλογοι.
Friday, February 26, 2010
To Μαύρο Λιβάδι
Είναι πλέον σίγουρο. Κάτι συμβαίνει στο ελληνικό σινεμά. Ένα ένα σκάνε τα ταλέντα, νέα παιδιά, με διαφορετική ματιά, διαφορετική στόχευση ο καθένας κι όλοι τους ταλαντούχοι, πρωτότυποι, χωρίς κανένα εφησυχασμό. Ο Βαρδής Μαρινάκης είναι ο πιο πρόσφατος. Για την ταινία του «Μαύρο Λιβάδι» δεν επέλεξε ένα εύκολο θέμα. Γύρισε ένα φιλμ εποχής που επικεντρώνεται στον απαγορευμένο έρωτα μιας μοναχής κι ενός γενίτσαρου στην τουρκοκρατούμενη Ελλάδα, θεματολογία, που στις ψηφιακές μας μέρες, δεν θα χαρακτήριζε κανείς ως «εύκολη» ή «πιασάρικη»...
Ο σκηνοθέτης όμως έχει πράγματα να πει, πράγματα να δείξει και να αναδείξει. Και δεν είναι μόνο το εικαστικό στοιχείο, η άρτια τεχνική (η ομορφιά της ταινίας όταν οι ήρωες βρίσκονται στη φύση είναι μοναδική). Στο μυστικιστικό αυτό σκηνικό ο Μαρινάκης ξεδιπλώνει την άγρια λυρική του αφήγηση μιλώντας για την ταυτότητα, το φύλο, τον έρωτα, τη θρησκεία, την ηθική, τον εγκλωβισμό, την απόδραση. Έτσι, το φιλμ μπορεί μεν να διεξάγεται στον 17ο αιώνα, αλλά οι αρχετυπικοί χαρακτήρες του ταξιδεύουν την ιστορία σε έναν ου-τόπο που μας αφορά όλους.
Η ταινία περιέχει και μια εντυπωσιακή ανατροπή, ενώ οι νέοι ηθοποιοί Χρήστος Πασσαλής και Σοφία Γεωργοβασίλη είναι εξαιρετικοί, συνεπικουρούμενοι θαυμαστά από δοκιμασμένους συναδέλφους τους (Δέσποινα Μπέμπελη, Δέσποινα Κούρτη, Βαγγελιώ Ανδρεαδάκη, Ράνια Οικονομίδου).
Άλλο ένα λαμπρό λιθάρι στο νέο οικοδόμημα του ελληνικού σινεμά, το όποιο, όσο περνάει ο καιρός σκορπίζει την ομίχλη κι αναδύεται ως μια υπολογίσιμη δύναμη.
Δημοσιεύτηκε στο "Έθνος" 15.2.10
Ο σκηνοθέτης όμως έχει πράγματα να πει, πράγματα να δείξει και να αναδείξει. Και δεν είναι μόνο το εικαστικό στοιχείο, η άρτια τεχνική (η ομορφιά της ταινίας όταν οι ήρωες βρίσκονται στη φύση είναι μοναδική). Στο μυστικιστικό αυτό σκηνικό ο Μαρινάκης ξεδιπλώνει την άγρια λυρική του αφήγηση μιλώντας για την ταυτότητα, το φύλο, τον έρωτα, τη θρησκεία, την ηθική, τον εγκλωβισμό, την απόδραση. Έτσι, το φιλμ μπορεί μεν να διεξάγεται στον 17ο αιώνα, αλλά οι αρχετυπικοί χαρακτήρες του ταξιδεύουν την ιστορία σε έναν ου-τόπο που μας αφορά όλους.
Η ταινία περιέχει και μια εντυπωσιακή ανατροπή, ενώ οι νέοι ηθοποιοί Χρήστος Πασσαλής και Σοφία Γεωργοβασίλη είναι εξαιρετικοί, συνεπικουρούμενοι θαυμαστά από δοκιμασμένους συναδέλφους τους (Δέσποινα Μπέμπελη, Δέσποινα Κούρτη, Βαγγελιώ Ανδρεαδάκη, Ράνια Οικονομίδου).
Άλλο ένα λαμπρό λιθάρι στο νέο οικοδόμημα του ελληνικού σινεμά, το όποιο, όσο περνάει ο καιρός σκορπίζει την ομίχλη κι αναδύεται ως μια υπολογίσιμη δύναμη.
Δημοσιεύτηκε στο "Έθνος" 15.2.10
Sunday, February 7, 2010
Don DeLillo
The writer is the person who stands outside society, independent of affiliation and independent of influence.
Don DeLillo
Don DeLillo
Friday, February 5, 2010
Αλέξης Σταμάτης: H αιωνία ζωή ανήκει σε όσους ζουν στο παρόν Συνέντευξη στο σάιτ της Άθενς Βόις
Αλέξης Σταμάτης: H αιωνία ζωή ανήκει σε όσους ζουν στο παρόν
συν: Μιχάλης Μάτσας
Κυκλοφόρησε πρόσφατα το νέο βιβλίο του "Σκότωσε ό,τι αγαπάς", με θέμα έναν σκηνοθέτη που περνάει υπαρξιακή και δημιουργική κρίση και, χάρη σε ένα ατύχημα, συναντάει δύο μυστήριες υπάρξεις που θα του αλλάξουν τη ζωή. Παράλληλα, το πρώτο του σενάριο για την ταινία "Καταιγίδα" βρίσκεται σε φάση παραγωγής και έχει εγκριθεί από το Ελληνικό Κέντρο Κινηματογράφου. Ο συγγραφέας Αλέξης Σταμάτης διανύει τα πιο δημιουργικά του χρόνια και μας μιλά για όλα αυτά στο athensvoice.gr.
Kill your Darlings: Τι χρειάζεται να «σκοτώσεις» σε ένα μυθιστόρημα και τι στην πραγματική ζωή;
Το «Σκότωσε ότι αγαπάς» δεν αφορά τόσο τις εμμονές, αλλά τις «αγάπες». Σημαίνει ότι πρέπει να ξεφορτώνεσαι εκείνα τα στοιχεία, τις φράσεις, τις σκηνές του κειμένου που, όσο και να τα «έχεις ερωτευτεί», όσο κι αν αυτοτελώς σου αρέσουν, δεν προσθέτουν κάτι στο όλον, αλλά αντιθέτως το αδυνατίζουν, του διασπούν τη συνοχή. «Kill your darlings» ήταν η συμβουλή του μεγάλου Faulkner. Προσοχή : Μην το δοκιμάσετε στην πραγματική ζωή!
Όταν γράφεις, σκηνοθετείς ταυτόχρονα την κάθε σκηνή του βιβλίου; Φαντάζεσαι το «Σκότωσε ό,τι αγαπάς» ως ταινία;
Η διαδικασία συγγραφής ενός μυθιστορήματος διαφέρει από εκείνη ενός σεναρίου. Εδώ δεν υπάρχουν οι «αυστηροί νόμοι», η κατάτμηση του έργου σε σκηνές, η απαραίτητη σε πολλά σενάρια «σκληρή» δόμηση της πλοκής. Η «σκηνοθεσία» του μυθιστορήματος γίνεται πιο συνειρμικά, η μια εικόνα σε πάει στην άλλη, αλλά πάνω απ’ όλα σε οδηγεί ο χαρακτήρας, ειδικά στις περιπτώσεις που η μυθοπλασία στηρίζεται σε ένα κεντρικό πρωταγωνιστικό πρόσωπο.
Η αυτοβιογραφία είναι τελικά μια βύθιση στη μνήμη ή μια πάλη με αυτή;
Το συγκεκριμένο βιβλίο δεν είναι αυτοβιογραφικό, όσο κι αν υπάρχουν σπαράγματα από μνήμες. Αν μιλάμε θεωρητικά για μια αυτοβιογραφία, με τον τρόπο που διαπραγματεύεται το θέμα το «Σκότωσε ο,τι αγαπάς», τότε έχουμε το εξής λεπτό σημείο-ερώτημα. Τι θα ειπωθεί και τι θα μείνει απέξω. Μια αυτοβιογραφία είναι μια επαναφήγηση μιας ζωής μέσα από το φίλτρο του αυτοβιογραφούμενου και, κυρίως, μέσα από την οπτική γωνιά που αποτιμά το παρελθόν του εκείνη τη συγκεκριμένη στιγμή.
Σκηνοθέτης σε κρίση, σαν τον Μαστρογιάνι στο Οκτώμιση. Συγγραφέας ή σεναριογράφος σε ταινία, σαν τους ήρωες του Αλμοδόβαρ. Sunset Boulevard και Νοσταλγία του Ταρκόφσκι. Η σχέση κινηματογράφου-λογοτεχνίας αποτελεί για σένα μόνιμο θέμα έμπνευσης.
Ετσι είναι. Το «Σκότωσε ότι αγαπάς» είναι ένα μυθιστόρημα όπου η σχέση των δυο τεχνών παίζει καταλυτικό ρόλο, με το σινεμά να εμφιλοχωρεί έμμεσα ή άμεσα στο corpus του κειμένου, ενώ κινηματογραφικές τεχνικές ενσωματώνονται στο αφηγηματικό ιστό συνυφασμένες και συνδιαλεγόμενες με τις αντίστοιχες λογοτεχνικές. Η καίρια διαφορά μεταξύ των δυο τεχνών είναι πως στη λογοτεχνία λέμε μια ιστορία με λέξεις, ενώ στο σινεμά τη λέμε με εικόνες. Το κινηματογραφικό έργο εκκινεί από ένα κείμενο, το σενάριο, το οποίο ωστόσο είναι απλώς ένας μπούσουλας για το γύρισμα, ένα μη-κείμενο. Στη λογοτεχνία φυσικά όλα έχουν να κάνουν με τη λέξη, τη φράση, τη σελίδα.
Ανάμεσα στις αγαπημένες σου ταινίες της δεκαετίας, αναφέρεις το Mulholland Drive, το Cache του Χάνεκε, το Memento. Σε επηρέασαν στην ατμόσφαιρα και στην αφήγηση του «Σκότωσε ό,τι αγαπάς»;
Όταν το έγραφα δεν το σκεφτόμουν. Αλλα αναδρομικά πιστεύω ότι το βιβλίο ίσως οφείλει κάτι στο ονειρικά παράλογο κλίμα του Λιντς, στο γυμνό κυνισμό του Χάνεκε και στο παιχνίδι με τη μνήμη του Νόλαν στο Μεμέντο.
Αν και υπάρχουν πολλοί ταλαντούχοι μυθιστοριογράφοι στην Ελλάδα, οι καλοί σεναριογράφοι σπανίζουν. Πώς το εξηγείς;
Δεν έχετε άδικο. Ίσως οφείλεται στο γεγονός ότι σε αντίθεση με την πεζογραφία, η όποια πιστεύω ότι δεν διδάσκεται, η συγγραφή σεναρίου είναι πλέον μια συγκεκριμένη «επιστήμη» με σαφείς «νόμους», δομή και οργάνωση. Κι επειδή δυστυχώς στην Ελλάδα, παρά τις σποραδικές πρωτοβουλίες, δεν έχουμε ακόμη ένα αξιόπιστο και σύγχρονο σπουδαστήριο σεναριογράφων, δεν υπάρχει μεγάλη πείρα πάνω στο είδος.
Από πού εμπνεύστηκες για τον Άρη Μανιάτη;
Με γοήτευε η ιδέα ενός καλλιτέχνη σε κρίση, ο όποιος γραφεί την αυτοβιογραφία του. Ίσως υπάρχουν απόηχοι του 8 ½, αλλά όταν το έγραφα δεν το σκεφτόμουν. Πολλά πράγματα στη λογοτεχνία λειτουργούν υποσυνείδητα. Η ουσία είναι ότι ο ήρωας με «επισκέφτηκε» κι ύστερα αρχίσαμε μαζί το ταξίδι.
Ο Παζολίνι είχε πει ότι ο «θάνατος πραγματοποιεί το μοντάζ μιας ζωής». Το σκεφτόμουν τελειώνοντας το βιβλίο σου.
Ο θάνατος πιστεύω βάζει μόνο τους τίτλους τέλους. Είναι ο υπεύθυνος του τελικού ζενερίκ. Ο Βιτγκενστάιν έλεγε ότι ο θάνατος δεν είναι ένα γεγονός στη ζωή. Δεν ζούμε ώστε να έχουμε την εμπειρία του θανάτου. Εάν θεωρήσουμε την αιωνιότητα όχι ως μια ατελείωτη χρονική διάρκεια, αλλά ως απουσία χρόνου, τότε η αιωνία ζωή ανήκει σε αυτούς που ζουν στο παρόν. Το μοντάζ μιας ζωής το δημιουργούν πιστεύω δύο αντίρροπες δυνάμεις που εξισορροπούν το χάος της ύπαρξης: Η τύχη και η αναγκαιότητα.
συν: Μιχάλης Μάτσας
Κυκλοφόρησε πρόσφατα το νέο βιβλίο του "Σκότωσε ό,τι αγαπάς", με θέμα έναν σκηνοθέτη που περνάει υπαρξιακή και δημιουργική κρίση και, χάρη σε ένα ατύχημα, συναντάει δύο μυστήριες υπάρξεις που θα του αλλάξουν τη ζωή. Παράλληλα, το πρώτο του σενάριο για την ταινία "Καταιγίδα" βρίσκεται σε φάση παραγωγής και έχει εγκριθεί από το Ελληνικό Κέντρο Κινηματογράφου. Ο συγγραφέας Αλέξης Σταμάτης διανύει τα πιο δημιουργικά του χρόνια και μας μιλά για όλα αυτά στο athensvoice.gr.
Kill your Darlings: Τι χρειάζεται να «σκοτώσεις» σε ένα μυθιστόρημα και τι στην πραγματική ζωή;
Το «Σκότωσε ότι αγαπάς» δεν αφορά τόσο τις εμμονές, αλλά τις «αγάπες». Σημαίνει ότι πρέπει να ξεφορτώνεσαι εκείνα τα στοιχεία, τις φράσεις, τις σκηνές του κειμένου που, όσο και να τα «έχεις ερωτευτεί», όσο κι αν αυτοτελώς σου αρέσουν, δεν προσθέτουν κάτι στο όλον, αλλά αντιθέτως το αδυνατίζουν, του διασπούν τη συνοχή. «Kill your darlings» ήταν η συμβουλή του μεγάλου Faulkner. Προσοχή : Μην το δοκιμάσετε στην πραγματική ζωή!
Όταν γράφεις, σκηνοθετείς ταυτόχρονα την κάθε σκηνή του βιβλίου; Φαντάζεσαι το «Σκότωσε ό,τι αγαπάς» ως ταινία;
Η διαδικασία συγγραφής ενός μυθιστορήματος διαφέρει από εκείνη ενός σεναρίου. Εδώ δεν υπάρχουν οι «αυστηροί νόμοι», η κατάτμηση του έργου σε σκηνές, η απαραίτητη σε πολλά σενάρια «σκληρή» δόμηση της πλοκής. Η «σκηνοθεσία» του μυθιστορήματος γίνεται πιο συνειρμικά, η μια εικόνα σε πάει στην άλλη, αλλά πάνω απ’ όλα σε οδηγεί ο χαρακτήρας, ειδικά στις περιπτώσεις που η μυθοπλασία στηρίζεται σε ένα κεντρικό πρωταγωνιστικό πρόσωπο.
Η αυτοβιογραφία είναι τελικά μια βύθιση στη μνήμη ή μια πάλη με αυτή;
Το συγκεκριμένο βιβλίο δεν είναι αυτοβιογραφικό, όσο κι αν υπάρχουν σπαράγματα από μνήμες. Αν μιλάμε θεωρητικά για μια αυτοβιογραφία, με τον τρόπο που διαπραγματεύεται το θέμα το «Σκότωσε ο,τι αγαπάς», τότε έχουμε το εξής λεπτό σημείο-ερώτημα. Τι θα ειπωθεί και τι θα μείνει απέξω. Μια αυτοβιογραφία είναι μια επαναφήγηση μιας ζωής μέσα από το φίλτρο του αυτοβιογραφούμενου και, κυρίως, μέσα από την οπτική γωνιά που αποτιμά το παρελθόν του εκείνη τη συγκεκριμένη στιγμή.
Σκηνοθέτης σε κρίση, σαν τον Μαστρογιάνι στο Οκτώμιση. Συγγραφέας ή σεναριογράφος σε ταινία, σαν τους ήρωες του Αλμοδόβαρ. Sunset Boulevard και Νοσταλγία του Ταρκόφσκι. Η σχέση κινηματογράφου-λογοτεχνίας αποτελεί για σένα μόνιμο θέμα έμπνευσης.
Ετσι είναι. Το «Σκότωσε ότι αγαπάς» είναι ένα μυθιστόρημα όπου η σχέση των δυο τεχνών παίζει καταλυτικό ρόλο, με το σινεμά να εμφιλοχωρεί έμμεσα ή άμεσα στο corpus του κειμένου, ενώ κινηματογραφικές τεχνικές ενσωματώνονται στο αφηγηματικό ιστό συνυφασμένες και συνδιαλεγόμενες με τις αντίστοιχες λογοτεχνικές. Η καίρια διαφορά μεταξύ των δυο τεχνών είναι πως στη λογοτεχνία λέμε μια ιστορία με λέξεις, ενώ στο σινεμά τη λέμε με εικόνες. Το κινηματογραφικό έργο εκκινεί από ένα κείμενο, το σενάριο, το οποίο ωστόσο είναι απλώς ένας μπούσουλας για το γύρισμα, ένα μη-κείμενο. Στη λογοτεχνία φυσικά όλα έχουν να κάνουν με τη λέξη, τη φράση, τη σελίδα.
Ανάμεσα στις αγαπημένες σου ταινίες της δεκαετίας, αναφέρεις το Mulholland Drive, το Cache του Χάνεκε, το Memento. Σε επηρέασαν στην ατμόσφαιρα και στην αφήγηση του «Σκότωσε ό,τι αγαπάς»;
Όταν το έγραφα δεν το σκεφτόμουν. Αλλα αναδρομικά πιστεύω ότι το βιβλίο ίσως οφείλει κάτι στο ονειρικά παράλογο κλίμα του Λιντς, στο γυμνό κυνισμό του Χάνεκε και στο παιχνίδι με τη μνήμη του Νόλαν στο Μεμέντο.
Αν και υπάρχουν πολλοί ταλαντούχοι μυθιστοριογράφοι στην Ελλάδα, οι καλοί σεναριογράφοι σπανίζουν. Πώς το εξηγείς;
Δεν έχετε άδικο. Ίσως οφείλεται στο γεγονός ότι σε αντίθεση με την πεζογραφία, η όποια πιστεύω ότι δεν διδάσκεται, η συγγραφή σεναρίου είναι πλέον μια συγκεκριμένη «επιστήμη» με σαφείς «νόμους», δομή και οργάνωση. Κι επειδή δυστυχώς στην Ελλάδα, παρά τις σποραδικές πρωτοβουλίες, δεν έχουμε ακόμη ένα αξιόπιστο και σύγχρονο σπουδαστήριο σεναριογράφων, δεν υπάρχει μεγάλη πείρα πάνω στο είδος.
Από πού εμπνεύστηκες για τον Άρη Μανιάτη;
Με γοήτευε η ιδέα ενός καλλιτέχνη σε κρίση, ο όποιος γραφεί την αυτοβιογραφία του. Ίσως υπάρχουν απόηχοι του 8 ½, αλλά όταν το έγραφα δεν το σκεφτόμουν. Πολλά πράγματα στη λογοτεχνία λειτουργούν υποσυνείδητα. Η ουσία είναι ότι ο ήρωας με «επισκέφτηκε» κι ύστερα αρχίσαμε μαζί το ταξίδι.
Ο Παζολίνι είχε πει ότι ο «θάνατος πραγματοποιεί το μοντάζ μιας ζωής». Το σκεφτόμουν τελειώνοντας το βιβλίο σου.
Ο θάνατος πιστεύω βάζει μόνο τους τίτλους τέλους. Είναι ο υπεύθυνος του τελικού ζενερίκ. Ο Βιτγκενστάιν έλεγε ότι ο θάνατος δεν είναι ένα γεγονός στη ζωή. Δεν ζούμε ώστε να έχουμε την εμπειρία του θανάτου. Εάν θεωρήσουμε την αιωνιότητα όχι ως μια ατελείωτη χρονική διάρκεια, αλλά ως απουσία χρόνου, τότε η αιωνία ζωή ανήκει σε αυτούς που ζουν στο παρόν. Το μοντάζ μιας ζωής το δημιουργούν πιστεύω δύο αντίρροπες δυνάμεις που εξισορροπούν το χάος της ύπαρξης: Η τύχη και η αναγκαιότητα.
Sunday, January 24, 2010
Οι δέκα καλυτερες ταινίες της δεκαετίας
Αλέξης Σταμάτης - Οι δέκα καλύτερες ταινίες της δεκαετίας
από το ΜIC (mic.gr)
Γιατί ένας λογοτέχνης γράφει για σινεμά; Όταν σκέφτηκα να γράψω για τα δέκα καλύτερα μου σ' αυτή την στήλη, η πρώτη ιδέα ήταν να γράψω για βιβλία. Ύστερα αμέσως μου ήρθε στο νου το σινεμά. Καθόλου τυχαίο, μια και πρόσφατα είχα τελειώσει ένα μυθιστόρημα με τίτλο Σκότωσε ό,τι αγαπάς, (εκδ. Καστανιώτη), στο οποίο ήρωας είναι ένας σκηνοθέτης - σεναριογράφος. Ένα μυθιστόρημα όπου η σχέση των δυο τεχνών παίζει καταλυτικό ρόλο, με το σινεμά να εμφιλοχωρεί έμμεσα ή άμεσα στο corpus του κειμένου, ενώ κινηματογραφικές τεχνικές ενσωματώνονται στο αφηγηματικό ιστό συνυφασμένες και συνδιαλεγόμενες με τις αντίστοιχες λογοτεχνικές.
Ταυτόχρονα η σκέψη μου γύρισε πίσω σε μια αντίστροφη εμπειρία, όταν, πριν από κάποια χρόνια, κλήθηκα να διασκευάσω σεναριακά ένα δικό μου μυθιστόρημα, το Μπαρ Φλωμπέρ, μια εμπειρία που θα μπορούσε και πάλι να έχει τίτλο Σκότωσε ότι αγαπάς, μια και ως σεναριογράφος ήμουν αναγκασμένος, από έναν ποταμό 450 σελίδων, να επιλέξω τα επεισόδια εκείνα που θα ήταν σε θέση να αποδώσουν σε εκατόν είκοσι σκηνές το πνεύμα και το νόημα της αφήγησης. Πιστέψτε με, είναι σαν να σκοτώνεις το παιδί σου...
H σχέση των δυο τεχνών ταυτίζεται σχεδόν με την ηλικία της νεότερης. Λίγα χρόνια μετά τη γένεση του, μόλις το κοινό συνήρθε από το σοκ της "ζωντανής εικόνας", ο κινηματογράφος έψαξε για μύθους -τους βρήκε έτοιμους στη λογοτεχνία. Σχεδόν εκατό χρόνια αργότερα οφείλουμε να παραδεχτούμε πως εν μέρει η έβδομη τέχνη επέστρεψε τα δάνεια: δεν είναι λίγες οι λογοτεχνικές αφηγήσεις που είναι καταλυτικά επηρεασμένες από το σινεμά τόσο σε ζητήματα ρυθμού, σύνθεσης, δομής όσο και σε επίπεδο μοντάζ και "βλέμματος".
Βέβαια, υπό μια έννοια, ο κινηματογράφος γεννήθηκε μέσα από τη λογοτεχνία. Προϋπήρξε της εφεύρεσής του, με τις βασικές του αρχές εγκιβωτισμένες σε μυθιστορήματα κλασικών συγγραφέων, από τον Σταντάλ και τον Μπαλζάκ μέχρι και τον Τζόις ο οποίος στον Οδυσσέα "έβαλε μια κάμερα στο μυαλό ενός χαρακτήρα". Το ζουμ, το κλόουζ απ, το πανοραμίκ, το τράβελινγκ, το παράλληλο μοντάζ υπήρχαν ως αφηγηματικές τεχνικές πολύ πριν ένας σκηνοθέτης στήσει μια κάμερα μπροστά από κάποιους ηθοποιούς, πολύ πριν πρωτομπεί στο θάλαμο του μοντάζ.
Η καίρια διαφορά μεταξύ των δυο τεχνών είναι πως στη λογοτεχνία λέμε μια ιστορία με λέξεις, ενώ στο σινεμά τη λέμε με εικόνες. Το κινηματογραφικό έργο εκκινεί από ένα κείμενο, το σενάριο, το οποίο ωστόσο είναι απλώς ένας μπούσουλας για το γύρισμα, ένα μη-κείμενο. Στη λογοτεχνία φυσικά όλα έχουν να κάνουν με τη λέξη, τη φράση, τη σελίδα.
Επιστροφή στο σινεμά λοιπόν και ιδού οι 10 ταινίες που θεωρώ ότι σφράγισαν την δεκαετία που μας πέρασε.
1. "H ΠΟΛΗ ΤΟΥ ΘΕΟΥ", του Fernando Meirelles
Μια ταινία που ήρθε σαν σοκ. Όταν την είδα ένιωσα πως το σινεμά έτσι όπως το ήξερα αλλάζει. Δεν ήταν εντέλει αυτή η περίπτωση, αλλά μιλάμε για δυναμίτη. Η σκηνή στην ντισκοτέκ μου χει μείνει ακόμη στη μνήμη.
2. "MULHOLLAND DRIVE", του David Lynch
Το καλύτερο ίσως φιλμ του Λιντς που κάποιοι έψαχναν να βρουν τι "σημαίνει". H αποθέωση του show not tell.
Το μότο της ταινίας είναι "A love story in the city of dreams".
Προβολές, όνειρα και φαντασιώσεις σε ένα φιλμ που λειτουργεί ως μια κορδέλα του Mobius (Mobius strip)
Μια επιφάνεια χωρίς "προσανατολισμό" χωρίς "αρχή και τέλος" με μια μόνο πλευρά και μονάχα μια συνιστώσα ορίου.
Αν ένα μυρμήγκι σερνόταν κατά μήκος της κορδέλας θα επανερχόταν στο σημείο εκκίνησης έχοντας διασχίσει κάθε μέρος της κορδέλας χωρίς να διασταυρωθεί με κάποια γωνία.
3. "SYNECDOCHE, NEW YORK", του Philip Kaufman
To πιο πειραματικό φιλμ της δεκαετίας. Τόσο πυκνό που θέλει πολλαπλές αναγνώσεις, μια και είναι ουσιαστικά ένα φιλμικό κείμενο. Μην ξεχνάμε ότι η συνεκδοχή είναι το εκφραστικό-λογοτεχνικό σχήμα κατά το οποίο ένας όρος αντικαθίσταται από έναν άλλο, με τον οποίο βρίσκεται σε σχέση γενικού προς ειδικό ή αντίστροφα.
Η πιο συνηθισμένη μορφή συνεκδοχής είναι η χρήση του μέρους αντί για το όλο (pars pro toto) ή του ενός αντί για τους πολλούς. Και βέβαια, όπως φαίνεται αν "σκάψει κανείς στην ταινία, συνεκδοχή είναι και το αντίστροφο.
4. "LE FILS", των αδελφών Jean Pierre καιi Luc Dardenne
Ένα αριστούργημα μινιμαλισμού και ανθρωπισμού. Εκδίκηση και λύτρωση, και η άγνωστη αιτία του Κακού.
5. "CACHE (HIDDEN)", του Michael Haneke
Πολυδαίδαλο πολυεπίπεδο, ανοιχτό,. Σημασία εδώ έχει το μυστήριο και όχι η λύση του. Μέσα από το φοβερό μυστικό της ζωής ενός βολεμένου διανοούμενου, μιλάει για την ενοχή, την επαφή και την εκούσια αμνησία. Η σκηνή του τέλους, ανθολογίας.
6. "I'M NOT THERE", του Todd Haynes
Η πιο πολυσύνθετη κινηματογραφική βιογραφία ever, ένα παιχνίδι με την ιστορία του σινεμά, που εδράζεται στην προσωπικότητα και την καριέρα του σημαντικότερου ίσως ζώντος καλλιτέχνη της Αμερικής, τον οποίον προσωπικά λατρεύω.
7. "NO COUNTRY FOR OLD MEN", των Joel & Ethan Coen
Εδώ, λογοτεχνία και κινηματογράφος συνεργάζονται αρμονικά, με αποτελμα ένα φιλμ -αναγνωση του βιβλίου του Κόρμακ ΜακΚάρθι με το χαρακτηριστικό στιλ των "μεγάλων αδερφών" του αμερικανικού σινεμά.
8. "LAST DAYS", του Gus Van Sant
Μινιμαλιστικό, σιωπηλό, συνταρακτικό, μοναχικό . Ο Βαν Ζαντ συναντά τον Κερτ Κομπέιν λίγο πριν αποχωρήσει για πάντα. Καμία καλλιτεχνική παραχώρηση, γυμνό και σπαρακτικό.
9. "DISTRICT 9", του Neill Blomkamp
Η μηχανή, η μετανάστευση, η ξενοφοβία, η "Κόλαση του Αλλού" μεσα από ένα μελλοντολογικό διαμάντι. Το πιο ενδιαφέρον φιλμ επιστημονικής φαντασίας εδώ και χρόνια.
10. "MEMENTO", του Christopher Nolan
Μη γραμμική αφήγηση και ταυτόχρονα ένα συγκλονιστικό θρίλερ. Η αμνησία, ο χρόνος, τα γεγονότα, τα θραύσματα της ζωής και της τέχνης. Σε αφηγηματικό επίπεδο, ένα υψηλής τεχνικής "δοκίμιο" για την διαφορά μεταξύ "πλοκής" και ιστορίας".
από το ΜIC (mic.gr)
Γιατί ένας λογοτέχνης γράφει για σινεμά; Όταν σκέφτηκα να γράψω για τα δέκα καλύτερα μου σ' αυτή την στήλη, η πρώτη ιδέα ήταν να γράψω για βιβλία. Ύστερα αμέσως μου ήρθε στο νου το σινεμά. Καθόλου τυχαίο, μια και πρόσφατα είχα τελειώσει ένα μυθιστόρημα με τίτλο Σκότωσε ό,τι αγαπάς, (εκδ. Καστανιώτη), στο οποίο ήρωας είναι ένας σκηνοθέτης - σεναριογράφος. Ένα μυθιστόρημα όπου η σχέση των δυο τεχνών παίζει καταλυτικό ρόλο, με το σινεμά να εμφιλοχωρεί έμμεσα ή άμεσα στο corpus του κειμένου, ενώ κινηματογραφικές τεχνικές ενσωματώνονται στο αφηγηματικό ιστό συνυφασμένες και συνδιαλεγόμενες με τις αντίστοιχες λογοτεχνικές.
Ταυτόχρονα η σκέψη μου γύρισε πίσω σε μια αντίστροφη εμπειρία, όταν, πριν από κάποια χρόνια, κλήθηκα να διασκευάσω σεναριακά ένα δικό μου μυθιστόρημα, το Μπαρ Φλωμπέρ, μια εμπειρία που θα μπορούσε και πάλι να έχει τίτλο Σκότωσε ότι αγαπάς, μια και ως σεναριογράφος ήμουν αναγκασμένος, από έναν ποταμό 450 σελίδων, να επιλέξω τα επεισόδια εκείνα που θα ήταν σε θέση να αποδώσουν σε εκατόν είκοσι σκηνές το πνεύμα και το νόημα της αφήγησης. Πιστέψτε με, είναι σαν να σκοτώνεις το παιδί σου...
H σχέση των δυο τεχνών ταυτίζεται σχεδόν με την ηλικία της νεότερης. Λίγα χρόνια μετά τη γένεση του, μόλις το κοινό συνήρθε από το σοκ της "ζωντανής εικόνας", ο κινηματογράφος έψαξε για μύθους -τους βρήκε έτοιμους στη λογοτεχνία. Σχεδόν εκατό χρόνια αργότερα οφείλουμε να παραδεχτούμε πως εν μέρει η έβδομη τέχνη επέστρεψε τα δάνεια: δεν είναι λίγες οι λογοτεχνικές αφηγήσεις που είναι καταλυτικά επηρεασμένες από το σινεμά τόσο σε ζητήματα ρυθμού, σύνθεσης, δομής όσο και σε επίπεδο μοντάζ και "βλέμματος".
Βέβαια, υπό μια έννοια, ο κινηματογράφος γεννήθηκε μέσα από τη λογοτεχνία. Προϋπήρξε της εφεύρεσής του, με τις βασικές του αρχές εγκιβωτισμένες σε μυθιστορήματα κλασικών συγγραφέων, από τον Σταντάλ και τον Μπαλζάκ μέχρι και τον Τζόις ο οποίος στον Οδυσσέα "έβαλε μια κάμερα στο μυαλό ενός χαρακτήρα". Το ζουμ, το κλόουζ απ, το πανοραμίκ, το τράβελινγκ, το παράλληλο μοντάζ υπήρχαν ως αφηγηματικές τεχνικές πολύ πριν ένας σκηνοθέτης στήσει μια κάμερα μπροστά από κάποιους ηθοποιούς, πολύ πριν πρωτομπεί στο θάλαμο του μοντάζ.
Η καίρια διαφορά μεταξύ των δυο τεχνών είναι πως στη λογοτεχνία λέμε μια ιστορία με λέξεις, ενώ στο σινεμά τη λέμε με εικόνες. Το κινηματογραφικό έργο εκκινεί από ένα κείμενο, το σενάριο, το οποίο ωστόσο είναι απλώς ένας μπούσουλας για το γύρισμα, ένα μη-κείμενο. Στη λογοτεχνία φυσικά όλα έχουν να κάνουν με τη λέξη, τη φράση, τη σελίδα.
Επιστροφή στο σινεμά λοιπόν και ιδού οι 10 ταινίες που θεωρώ ότι σφράγισαν την δεκαετία που μας πέρασε.
1. "H ΠΟΛΗ ΤΟΥ ΘΕΟΥ", του Fernando Meirelles
Μια ταινία που ήρθε σαν σοκ. Όταν την είδα ένιωσα πως το σινεμά έτσι όπως το ήξερα αλλάζει. Δεν ήταν εντέλει αυτή η περίπτωση, αλλά μιλάμε για δυναμίτη. Η σκηνή στην ντισκοτέκ μου χει μείνει ακόμη στη μνήμη.
2. "MULHOLLAND DRIVE", του David Lynch
Το καλύτερο ίσως φιλμ του Λιντς που κάποιοι έψαχναν να βρουν τι "σημαίνει". H αποθέωση του show not tell.
Το μότο της ταινίας είναι "A love story in the city of dreams".
Προβολές, όνειρα και φαντασιώσεις σε ένα φιλμ που λειτουργεί ως μια κορδέλα του Mobius (Mobius strip)
Μια επιφάνεια χωρίς "προσανατολισμό" χωρίς "αρχή και τέλος" με μια μόνο πλευρά και μονάχα μια συνιστώσα ορίου.
Αν ένα μυρμήγκι σερνόταν κατά μήκος της κορδέλας θα επανερχόταν στο σημείο εκκίνησης έχοντας διασχίσει κάθε μέρος της κορδέλας χωρίς να διασταυρωθεί με κάποια γωνία.
3. "SYNECDOCHE, NEW YORK", του Philip Kaufman
To πιο πειραματικό φιλμ της δεκαετίας. Τόσο πυκνό που θέλει πολλαπλές αναγνώσεις, μια και είναι ουσιαστικά ένα φιλμικό κείμενο. Μην ξεχνάμε ότι η συνεκδοχή είναι το εκφραστικό-λογοτεχνικό σχήμα κατά το οποίο ένας όρος αντικαθίσταται από έναν άλλο, με τον οποίο βρίσκεται σε σχέση γενικού προς ειδικό ή αντίστροφα.
Η πιο συνηθισμένη μορφή συνεκδοχής είναι η χρήση του μέρους αντί για το όλο (pars pro toto) ή του ενός αντί για τους πολλούς. Και βέβαια, όπως φαίνεται αν "σκάψει κανείς στην ταινία, συνεκδοχή είναι και το αντίστροφο.
4. "LE FILS", των αδελφών Jean Pierre καιi Luc Dardenne
Ένα αριστούργημα μινιμαλισμού και ανθρωπισμού. Εκδίκηση και λύτρωση, και η άγνωστη αιτία του Κακού.
5. "CACHE (HIDDEN)", του Michael Haneke
Πολυδαίδαλο πολυεπίπεδο, ανοιχτό,. Σημασία εδώ έχει το μυστήριο και όχι η λύση του. Μέσα από το φοβερό μυστικό της ζωής ενός βολεμένου διανοούμενου, μιλάει για την ενοχή, την επαφή και την εκούσια αμνησία. Η σκηνή του τέλους, ανθολογίας.
6. "I'M NOT THERE", του Todd Haynes
Η πιο πολυσύνθετη κινηματογραφική βιογραφία ever, ένα παιχνίδι με την ιστορία του σινεμά, που εδράζεται στην προσωπικότητα και την καριέρα του σημαντικότερου ίσως ζώντος καλλιτέχνη της Αμερικής, τον οποίον προσωπικά λατρεύω.
7. "NO COUNTRY FOR OLD MEN", των Joel & Ethan Coen
Εδώ, λογοτεχνία και κινηματογράφος συνεργάζονται αρμονικά, με αποτελμα ένα φιλμ -αναγνωση του βιβλίου του Κόρμακ ΜακΚάρθι με το χαρακτηριστικό στιλ των "μεγάλων αδερφών" του αμερικανικού σινεμά.
8. "LAST DAYS", του Gus Van Sant
Μινιμαλιστικό, σιωπηλό, συνταρακτικό, μοναχικό . Ο Βαν Ζαντ συναντά τον Κερτ Κομπέιν λίγο πριν αποχωρήσει για πάντα. Καμία καλλιτεχνική παραχώρηση, γυμνό και σπαρακτικό.
9. "DISTRICT 9", του Neill Blomkamp
Η μηχανή, η μετανάστευση, η ξενοφοβία, η "Κόλαση του Αλλού" μεσα από ένα μελλοντολογικό διαμάντι. Το πιο ενδιαφέρον φιλμ επιστημονικής φαντασίας εδώ και χρόνια.
10. "MEMENTO", του Christopher Nolan
Μη γραμμική αφήγηση και ταυτόχρονα ένα συγκλονιστικό θρίλερ. Η αμνησία, ο χρόνος, τα γεγονότα, τα θραύσματα της ζωής και της τέχνης. Σε αφηγηματικό επίπεδο, ένα υψηλής τεχνικής "δοκίμιο" για την διαφορά μεταξύ "πλοκής" και ιστορίας".
Sunday, January 17, 2010
Tα καλύτερα μυθιστορήματα της δεκαετίας
ΤΑ ΚΑΛΥΤΕΡΑ ΜΥΘΙΣΤΟΡΗΜΑΤΑ ΤΗΣ ΔΕΚΑΕΤΙΑΣ
Από ψηφοφορία στη σελίδα μου στο facebook
(μη αξιολογική σειρά)
1. «Λευκό χαμόγελο σε μαύρο φόντο», της Ζέιντι Σμιθ.[ΑΣ] Όταν βγήκε θεωρήθηκε ως το πολυπολιτισμικό μυθιστόρημα της σύγχρονης εποχής. Ένα πανηγύρι προφορικότητας, ένα υπέροχο πρώτο βιβλίο μιας συγγραφέως που γίνεται όλο και καλύτερη.
2. «Το σπαρακτικό έργο μιας τρομερής ιδιοφυίας», του Ντέιβιντ Έγκερς. .[ΑΣ] Μια συγκλονιστική μαρτυρία του θανάτου των γονέων του συγγραφέα από καρκίνο.
3. «Διορθώσεις» του Τζόναθαν Φράνζεν. .[ΑΣ] Το απόλυτο αμερικανικό μυθιστόρημα που καταδύεται στα σπλάχνα της οικογένειας. Μια κραυγή κατά της απληστίας και του εγωισμού.
4.» Άουστερλιτς» του Γου. Τζι. Σέμπαλντ. .[ΑΣ] Μελαγχολία, μείξη ειδών σε μια ανατομία της Εβραϊκής ζωής του 20ου αιώνα από έναν μεγάλο συγγραφέα που δυστυχώς χάσαμε νωρίς.
5 «Ποιος σκότωσε το σκύλο τα μεσάνυχτα», του Μαρκ Χάντον. .[ΑΣ] Ένα πειραματικό μυθιστόρημα με θέμα τον αυτισμό και την κατάρρευση της οικογενείας που έκανε αίσθηση.
6. «Ο Άτλας του Ουρανού», του Ντείβιντ Μίτσελ. .[ΑΣ] Άλλο ένα μυθιστόρημα που βασίζεται στη μείξη λογοτεχνικών ειδών που ανακήρυξε τον συγγραφέα του σε καλτ διασημότητα.
7. «Σπίτι από φύλλα» του Μαρκ Ζ. Ντανιελέφκσι. .[ΑΣ] Ό,τι πιο πρωτοποριακό από άποψη αφηγηματικής τεχνικής έβγαλε η δεκαετία.
8. «Ο Δρόμος», του Κόρμακ Μακ Καρθι. .[ΑΣ] Το μυθιστόρημα που αποκρυστάλλωσε την περιβαλλοντολογική αποκάλυψη της εποχής μας.
9. «2666», του Ρομπέρτο Μπολάνο. .[ΑΣ] Ένα μυθιστόρημα σε διακριτά μέρη από την μεγαλύτερη συγγραφική αποκάλυψη της δεκαετίας, που δυστυχώς δεν ζει πια για να μας προσφέρει κι αλλα τέτοια αριστουργήματα.
10. «Εξαιρετικά δυνατά, απίστευτα κοντά», του Τζόναθαν Σάφραν Φόερ. .[ΑΣ] Το βιβλίο ενός νέου εκπληκτικού συγγραφέα, μια σπαρακτική ματιά ενός παιδιού στην καταστροφή των Δίδυμων Πύργων.
11. "Τυφλός Δολοφόνος" Μάργκαρετ Ατγουντ [Λ.Καλοσπυρος]
12. "Οblivion" Ν.Φ. Γουάλας {Λ.Καλοσπυρος]
13. Jonathan Lethem - Motherless Brooklyn [Λ. Καλοσπυρος] (Η ιστορία ενός ντετέκτιβ που πάσχει από σύνδρομο Τourette - μείξη Φίλιπ Ντικ και ΝτεΛίλλο στο πιο ποπ.
14. Junot Diaz- The brief wondrous life of Oscar Wao [Λ.Καλοσπύρος] Η σάγκα μιας οικογένειας από τον Άγιο Δομίνικο με επίκεντρο τις διαδοχικές αποτυχίες του έφηβου Όσκαρ να προσαρμοστεί στην αμερικάνικη ζωή).
15. Ian McEwan - "Σάββατο" [Λ.Καλοσπύρος] η post-9/11 εποχή ιδωμένη από έναν βρετανό χειρουργο- μια μέρα από τη ρουτίνα του, που λόγω των εντροπικών δυνάμεων της εποχής, καταλήγει να γίνει εφιάλτης)...
16. "Πλατφόρμα " του Μισέλ Ουελμπέκ [Ρίτσα Μασούρα] Αυτό, λόγω υπερβολικής προσπάθειας -επιμονής να παρακολουθήσω τους νεώτερους εμού.
17. "Καθένας" του Φιλίπ Ροθ. [Ρίτσα Μασουρα] Αυτό πάλι, γιατί μπορώ να αντιληφθώ την αγωνία του) "
18. "To Άλικο και το Λευκό" Μαικλ Φέιμπερ [Δημήτρης Μαμαλούκας] Με φόντο μια μαγική περιγραφή του Λονδίνου του 19ου αιώνα ο Φέιμπερ ξεγυμνώνει όλη τη γκάμα των ανθρώπινων παθών και ονείρων σ’ ένα μυθιστόρημα που παρακαλάς να μην τελειώσει ποτέ
19. "Είμαστε όλοι στοιχειωμένοι" ( Haunted) του Τσακ Πάλανιουκ [Αστέριος Τούτιος] Μια καταγραφή της σκοτεινής/άρρωστης πλευράς του μοντέρνου ψυχισμού και ένα σχόλιο πάνω στην ίδια τη συγγραφή, σε ένα πολύ ιδιαίτερο format.
20. "Μiddlesex" του Τζέφρυ Ευγενίδη [Λένα Άνες] . Πρωτότυπο θέμα, κινηματογραφική γραφή-διαβάζεται μονορούφι.
21.''Tropical Animal'' του Pedro Juan Gutierrez ''Ο έρωτας νοστάλγησε την Κούβα''. [Ζέφη Κόλλια] Το μυθιστόρημα που έκανε τον Κουβανό Γκουτιέρες cult συγγραφέα, επονομαζόμενο και Μπουκόφσκι της Καραϊβικής."
22. "Χαβιέρ Θέρκας, "Οι στρατιώτες της Σαλαμίνας".[Χαράλαμπος Γιαννακόπουλος] Ένας στοχασμός για τον εμφύλιο πόλεμο της Ισπανίας, για τη συμφιλίωση και για τη συλλογική και την ατομική λήθη. Η υπόθεση: Λίγο πριν το τέλος του εμφυλίου ένας ανώνυμος πολιτοφύλακας χαρίζει και σώζει τη ζωή ενός σημαντικού ακροδεξιού πολιτικού. Πενήντα χρόνια αργότερα ένας νεαρός δημοσιογράφος προσπαθεί να ξεδιαλύνει τα γεγονότα εκείνης της εποχής."
23. "Φεύγει το φάντασμα" του Φίλιπ Ροθ [Χαρίτα Αρβανίτη]
24. "Ελίζαμπεθ Κοστέλο" του Τζ. Μ. Κούτσι [Τ'ανια Φαλιέρου]
25. "Never Let Me Go" του Kazuo Ishiguro [Τάνια Φαλιέρου]
26. "Persepolis" της Marjan Satrapi [Τάνια Φαλιέρου]
27. "To ανθρώπινο στίγμα" του Φίλιπ Ροθ [Λευτέρης Καλοσπύρος]
28. "Γράμμα στη Ντ" του Andre Gorz [Αρετή Καλεσάκη]
29. "Aυτοκρατορία" των Michael Hardt- Antonio Negri" [Αρετή Καλεσάκη ]
30. "Περί Τυφλότητας" του Ζοζε Σαραμάγκου [Xαρίτα Αρβανίτη]
31. "Πανσιόν Εύα" του Αντρέα Καμιλλέρ- [Ζέφη Κόλλια]
32. "Οι θλιμμένες πουτάνες της ζωής μου" του Γκαμπριέλ Γκαρσία Μάρκες-[Ζέφη Κόλλια]
33. "Το σπίτι των κοιμισμένων κοριτσιών" του Γιασουνάρι Καβαμπάτα [Ζέφη Κόλλια]
34. "Ξενοδοχείο Ίρις" του Γιόκο Ογκάουα-[Ζέφη Κόλλια]
35. "The book of illusions" του Πολ ¨Οστερ [ΑΣ}
36. "The Accidental" Άλι Σμιθ [ΑΣ]
37. "Πωs έγινα βλάκαs" του Μαρτέν Παζ [Μαρία Λύτρα]
38. "Φύγε γρήγορα, γύρνα αργά" της Φρεντ Βαργκάς. [Αθηνά Τσαγογεώργα]
39. "Οι εργένηδες των λόφων" του Ουίλιαμ Τρέβορ Τρέβορ. [Αθηνά Τσαγογεώργα] Κάθε διήγημα ένα μικρό συγγραφικό διαμάντι σε ύφος, απόδοση συναισθημάτων, με όλες σχεδόν τις ιστορίες να βασίζονται σε μικρά περιστατικά ή κρυμμένα μυστικά που "πυροδοτούν" συγκλονιστικές και συγκινητικές ιστορίες.
40. "Νορβηγικό Δάσος" του, Haruki Murakami [Χαρίκλεια Βλαστού]
41. "Oracle Night" του Πολ Όστερ [Χαρίκλεια Βλαστού]
42. "Η γραμμή της ομορφιάς", Alan Hollinghurst [Χαρίκλεια Βλαστού]
43. Carlos Fuentes- Το κάθισμα του αετού" [Zέφη Κόλλια] Ο έρωτας + η πολιτική σ έναν παθιασμένο στρόβιλο, από τον σπουδαίο Μεξικανό συγγραφέα)"
44. Maurice Attia "To Μαύρο Αλγέρι" [Ζέφη Κόλλια) έξοχο πολιτικό, νουάρ μυθιστόρημα για τα γεγονότα της Αλγερίας)
45. Χούλιο Κορτασάρ "Το βιβλίο του Μανουέλ" [Ζέφη Κόλλια] Μπορεί κάποιος να κάνει δώρο στο παιδί του το αλφαβητάρι του κόσμου;
46. "Sánchez Piñol, "lbert "La Pell Freda" (Το ψυχρό δέρμα) [Δημήτρης Μαμαλούκας] Κράμα φαντασίας και περιπέτειας, μυθιστόρημα τρόμου και φιλοσοφική αλληγορία, από εκείνα που λάμπουν διαχρονικά...
47. Τζόναθαν Λίτελ "Ευμενίδες" [Δημήτρης Μαμαλούκας] ξεχωριστό οπωσδήποτε
48. Rawi Hage To παιχνίδι του Ντε Νίρο". [Νίκος Αραπάκης] Πρώτο του βιβλίο αλλά εξαιρετικό.
49. Αλαάλ Ασουάνι "Το μέγαρο Γιακουμπιάν". [Νίκος Αραπάκης] Τιμή και δόξα στους Άραβες. (Γονιδιακά μεγάλοι παραμυθάδες).
50."The White Tiger¨του Aravind Adiga. [ΑΣ] Το Μπούκερ του 2008, μια εικόνα της "νέας Ινδίας"
*Παρατήρηση: προηγείται ο Φιλιπ Ροθ με τρία βιβλία ακολουθεί ο Πολ Οστερ με 2... Κανείς άλλος πλαν απ΄ ενα...
Από ψηφοφορία στη σελίδα μου στο facebook
(μη αξιολογική σειρά)
1. «Λευκό χαμόγελο σε μαύρο φόντο», της Ζέιντι Σμιθ.[ΑΣ] Όταν βγήκε θεωρήθηκε ως το πολυπολιτισμικό μυθιστόρημα της σύγχρονης εποχής. Ένα πανηγύρι προφορικότητας, ένα υπέροχο πρώτο βιβλίο μιας συγγραφέως που γίνεται όλο και καλύτερη.
2. «Το σπαρακτικό έργο μιας τρομερής ιδιοφυίας», του Ντέιβιντ Έγκερς. .[ΑΣ] Μια συγκλονιστική μαρτυρία του θανάτου των γονέων του συγγραφέα από καρκίνο.
3. «Διορθώσεις» του Τζόναθαν Φράνζεν. .[ΑΣ] Το απόλυτο αμερικανικό μυθιστόρημα που καταδύεται στα σπλάχνα της οικογένειας. Μια κραυγή κατά της απληστίας και του εγωισμού.
4.» Άουστερλιτς» του Γου. Τζι. Σέμπαλντ. .[ΑΣ] Μελαγχολία, μείξη ειδών σε μια ανατομία της Εβραϊκής ζωής του 20ου αιώνα από έναν μεγάλο συγγραφέα που δυστυχώς χάσαμε νωρίς.
5 «Ποιος σκότωσε το σκύλο τα μεσάνυχτα», του Μαρκ Χάντον. .[ΑΣ] Ένα πειραματικό μυθιστόρημα με θέμα τον αυτισμό και την κατάρρευση της οικογενείας που έκανε αίσθηση.
6. «Ο Άτλας του Ουρανού», του Ντείβιντ Μίτσελ. .[ΑΣ] Άλλο ένα μυθιστόρημα που βασίζεται στη μείξη λογοτεχνικών ειδών που ανακήρυξε τον συγγραφέα του σε καλτ διασημότητα.
7. «Σπίτι από φύλλα» του Μαρκ Ζ. Ντανιελέφκσι. .[ΑΣ] Ό,τι πιο πρωτοποριακό από άποψη αφηγηματικής τεχνικής έβγαλε η δεκαετία.
8. «Ο Δρόμος», του Κόρμακ Μακ Καρθι. .[ΑΣ] Το μυθιστόρημα που αποκρυστάλλωσε την περιβαλλοντολογική αποκάλυψη της εποχής μας.
9. «2666», του Ρομπέρτο Μπολάνο. .[ΑΣ] Ένα μυθιστόρημα σε διακριτά μέρη από την μεγαλύτερη συγγραφική αποκάλυψη της δεκαετίας, που δυστυχώς δεν ζει πια για να μας προσφέρει κι αλλα τέτοια αριστουργήματα.
10. «Εξαιρετικά δυνατά, απίστευτα κοντά», του Τζόναθαν Σάφραν Φόερ. .[ΑΣ] Το βιβλίο ενός νέου εκπληκτικού συγγραφέα, μια σπαρακτική ματιά ενός παιδιού στην καταστροφή των Δίδυμων Πύργων.
11. "Τυφλός Δολοφόνος" Μάργκαρετ Ατγουντ [Λ.Καλοσπυρος]
12. "Οblivion" Ν.Φ. Γουάλας {Λ.Καλοσπυρος]
13. Jonathan Lethem - Motherless Brooklyn [Λ. Καλοσπυρος] (Η ιστορία ενός ντετέκτιβ που πάσχει από σύνδρομο Τourette - μείξη Φίλιπ Ντικ και ΝτεΛίλλο στο πιο ποπ.
14. Junot Diaz- The brief wondrous life of Oscar Wao [Λ.Καλοσπύρος] Η σάγκα μιας οικογένειας από τον Άγιο Δομίνικο με επίκεντρο τις διαδοχικές αποτυχίες του έφηβου Όσκαρ να προσαρμοστεί στην αμερικάνικη ζωή).
15. Ian McEwan - "Σάββατο" [Λ.Καλοσπύρος] η post-9/11 εποχή ιδωμένη από έναν βρετανό χειρουργο- μια μέρα από τη ρουτίνα του, που λόγω των εντροπικών δυνάμεων της εποχής, καταλήγει να γίνει εφιάλτης)...
16. "Πλατφόρμα " του Μισέλ Ουελμπέκ [Ρίτσα Μασούρα] Αυτό, λόγω υπερβολικής προσπάθειας -επιμονής να παρακολουθήσω τους νεώτερους εμού.
17. "Καθένας" του Φιλίπ Ροθ. [Ρίτσα Μασουρα] Αυτό πάλι, γιατί μπορώ να αντιληφθώ την αγωνία του) "
18. "To Άλικο και το Λευκό" Μαικλ Φέιμπερ [Δημήτρης Μαμαλούκας] Με φόντο μια μαγική περιγραφή του Λονδίνου του 19ου αιώνα ο Φέιμπερ ξεγυμνώνει όλη τη γκάμα των ανθρώπινων παθών και ονείρων σ’ ένα μυθιστόρημα που παρακαλάς να μην τελειώσει ποτέ
19. "Είμαστε όλοι στοιχειωμένοι" ( Haunted) του Τσακ Πάλανιουκ [Αστέριος Τούτιος] Μια καταγραφή της σκοτεινής/άρρωστης πλευράς του μοντέρνου ψυχισμού και ένα σχόλιο πάνω στην ίδια τη συγγραφή, σε ένα πολύ ιδιαίτερο format.
20. "Μiddlesex" του Τζέφρυ Ευγενίδη [Λένα Άνες] . Πρωτότυπο θέμα, κινηματογραφική γραφή-διαβάζεται μονορούφι.
21.''Tropical Animal'' του Pedro Juan Gutierrez ''Ο έρωτας νοστάλγησε την Κούβα''. [Ζέφη Κόλλια] Το μυθιστόρημα που έκανε τον Κουβανό Γκουτιέρες cult συγγραφέα, επονομαζόμενο και Μπουκόφσκι της Καραϊβικής."
22. "Χαβιέρ Θέρκας, "Οι στρατιώτες της Σαλαμίνας".[Χαράλαμπος Γιαννακόπουλος] Ένας στοχασμός για τον εμφύλιο πόλεμο της Ισπανίας, για τη συμφιλίωση και για τη συλλογική και την ατομική λήθη. Η υπόθεση: Λίγο πριν το τέλος του εμφυλίου ένας ανώνυμος πολιτοφύλακας χαρίζει και σώζει τη ζωή ενός σημαντικού ακροδεξιού πολιτικού. Πενήντα χρόνια αργότερα ένας νεαρός δημοσιογράφος προσπαθεί να ξεδιαλύνει τα γεγονότα εκείνης της εποχής."
23. "Φεύγει το φάντασμα" του Φίλιπ Ροθ [Χαρίτα Αρβανίτη]
24. "Ελίζαμπεθ Κοστέλο" του Τζ. Μ. Κούτσι [Τ'ανια Φαλιέρου]
25. "Never Let Me Go" του Kazuo Ishiguro [Τάνια Φαλιέρου]
26. "Persepolis" της Marjan Satrapi [Τάνια Φαλιέρου]
27. "To ανθρώπινο στίγμα" του Φίλιπ Ροθ [Λευτέρης Καλοσπύρος]
28. "Γράμμα στη Ντ" του Andre Gorz [Αρετή Καλεσάκη]
29. "Aυτοκρατορία" των Michael Hardt- Antonio Negri" [Αρετή Καλεσάκη ]
30. "Περί Τυφλότητας" του Ζοζε Σαραμάγκου [Xαρίτα Αρβανίτη]
31. "Πανσιόν Εύα" του Αντρέα Καμιλλέρ- [Ζέφη Κόλλια]
32. "Οι θλιμμένες πουτάνες της ζωής μου" του Γκαμπριέλ Γκαρσία Μάρκες-[Ζέφη Κόλλια]
33. "Το σπίτι των κοιμισμένων κοριτσιών" του Γιασουνάρι Καβαμπάτα [Ζέφη Κόλλια]
34. "Ξενοδοχείο Ίρις" του Γιόκο Ογκάουα-[Ζέφη Κόλλια]
35. "The book of illusions" του Πολ ¨Οστερ [ΑΣ}
36. "The Accidental" Άλι Σμιθ [ΑΣ]
37. "Πωs έγινα βλάκαs" του Μαρτέν Παζ [Μαρία Λύτρα]
38. "Φύγε γρήγορα, γύρνα αργά" της Φρεντ Βαργκάς. [Αθηνά Τσαγογεώργα]
39. "Οι εργένηδες των λόφων" του Ουίλιαμ Τρέβορ Τρέβορ. [Αθηνά Τσαγογεώργα] Κάθε διήγημα ένα μικρό συγγραφικό διαμάντι σε ύφος, απόδοση συναισθημάτων, με όλες σχεδόν τις ιστορίες να βασίζονται σε μικρά περιστατικά ή κρυμμένα μυστικά που "πυροδοτούν" συγκλονιστικές και συγκινητικές ιστορίες.
40. "Νορβηγικό Δάσος" του, Haruki Murakami [Χαρίκλεια Βλαστού]
41. "Oracle Night" του Πολ Όστερ [Χαρίκλεια Βλαστού]
42. "Η γραμμή της ομορφιάς", Alan Hollinghurst [Χαρίκλεια Βλαστού]
43. Carlos Fuentes- Το κάθισμα του αετού" [Zέφη Κόλλια] Ο έρωτας + η πολιτική σ έναν παθιασμένο στρόβιλο, από τον σπουδαίο Μεξικανό συγγραφέα)"
44. Maurice Attia "To Μαύρο Αλγέρι" [Ζέφη Κόλλια) έξοχο πολιτικό, νουάρ μυθιστόρημα για τα γεγονότα της Αλγερίας)
45. Χούλιο Κορτασάρ "Το βιβλίο του Μανουέλ" [Ζέφη Κόλλια] Μπορεί κάποιος να κάνει δώρο στο παιδί του το αλφαβητάρι του κόσμου;
46. "Sánchez Piñol, "lbert "La Pell Freda" (Το ψυχρό δέρμα) [Δημήτρης Μαμαλούκας] Κράμα φαντασίας και περιπέτειας, μυθιστόρημα τρόμου και φιλοσοφική αλληγορία, από εκείνα που λάμπουν διαχρονικά...
47. Τζόναθαν Λίτελ "Ευμενίδες" [Δημήτρης Μαμαλούκας] ξεχωριστό οπωσδήποτε
48. Rawi Hage To παιχνίδι του Ντε Νίρο". [Νίκος Αραπάκης] Πρώτο του βιβλίο αλλά εξαιρετικό.
49. Αλαάλ Ασουάνι "Το μέγαρο Γιακουμπιάν". [Νίκος Αραπάκης] Τιμή και δόξα στους Άραβες. (Γονιδιακά μεγάλοι παραμυθάδες).
50."The White Tiger¨του Aravind Adiga. [ΑΣ] Το Μπούκερ του 2008, μια εικόνα της "νέας Ινδίας"
*Παρατήρηση: προηγείται ο Φιλιπ Ροθ με τρία βιβλία ακολουθεί ο Πολ Οστερ με 2... Κανείς άλλος πλαν απ΄ ενα...
Subscribe to:
Posts (Atom)