Νέο μυθιστόρημα από τον Αλέξη Σταμάτη

Το νέο μυθιστόρημα του Αλέξη Σταμάτη «Μπορείς να κλάψεις μες στο νερό» (εκδ. Καστανιώτη) μόλις κυκλοφόρησε σε έντυπη μορφή αλλά και e-book. Ο γνωστός συγγραφέας υφαίνει και πάλι ένα λαβύρινθο συμπτώσεων και μυστικών, αποκαλύπτοντας σταδιακά το πραγματικό πρόσωπο των ηρώων του.

Πέμπτη, 29 Νοεμβρίου 2012 Ο Ορέστης Πολίτης είναι ένας επιτυχημένος προγραμματιστής, που περνά μια ήσυχη ζωή με τη γυναίκα και την κόρη του σε ένα σπίτι στο κέντρο της πόλης. Κάποια στιγμή δέχεται μια αναπάντεχη πρόσκληση από τα παλιά. Ένα σκοτεινό παρελθόν αρχίζει να ξετυλίγεται, με «απαγορευμένες» μνήμες, τραυματισμένους έρωτες, θαμμένες υποθέσεις και γεγονότα δραματικά, για τα οποία κανείς στην οικογένειά του δε γνωρίζει το παραμικρό.
Τα πρόσωπα που ζουν και κινούνται γύρω του έχουν και εκείνα τον δικό τους επτασφράγιστο κόσμο: φίλοι, γείτονες και συγγενείς, όλοι τους κρύβουν κάτι, ενώ τα μυστικά τους δημιουργούν σταδιακά ένα μείγμα έτοιμο να εκραγεί.
Όταν κάποτε συμβαίνει αυτή η έκρηξη, οι μάσκες πέφτουν και μια σειρά από «υπόγειες» πραγματικότητες βγαίνει στο φως: ιστορίες πάθους, έρωτα, τρομοκρατίας, βίας, εκδίκησης, ενοχών και προδοσίας, που κανείς δε θα υποψιαζόταν ότι θα μπορούσαν να κρύβονται σε ένα «αθώο» διαμέρισμα. Γιατί πίσω από τέσσερις τοίχους τίποτα δεν είναι εκείνο που φαίνεται. Ή εκείνο που αφήνουν οι άνθρωποι της διπλανής μας πόρτας να φανεί.
Λίγα λόγια για τον συγγραφέα
Ο Αλέξης Σταμάτης γεννήθηκε στην Αθήνα. Σπούδασε Αρχιτεκτονική στο ΕΜΠ και έκανε μεταπτυχιακά Αρχιτεκτονικής και Κινηματογράφου στο Λονδίνο. Έχει γράψει είκοσι ένα βιβλία (μυθιστορήματα, διηγήματα, βιβλίο για παιδιά, νουβέλες, ποίηση).
Το πρώτο του μυθιστόρημα, Ο έβδομος ελέφαντας (1998), εκδόθηκε στη Μεγάλη Βρετανία. Το Μπαρ Φλωμπέρ (πρώτη έκδοση, 2000) εκδόθηκε στη Μεγάλη Βρετανία, τη Γαλλία, την Ιταλία, την Ισπανία, την Πορτογαλία και τη Σερβία. Η Αμερικάνικη φούγκα (2006) κέρδισε το Διεθνές Βραβείο Λογοτεχνίας του Αμερικανικού Ομοσπονδιακού Ιδρύματος Τεχνών και εκδόθηκε στις ΗΠΑ. Η Μητέρα Στάχτη (2005) εκδόθηκε στις ΗΠΑ και στην Τουρκία. Το πρώτο του παιδικό μυθιστόρημα, Ο Άλκης και ο λαβύρινθος (2009), τιμήθηκε με το Πρώτο Βραβείο του Κύκλου του Ελληνικού Παιδικού Βιβλίου.
Για τη δεύτερη ποιητική συλλογή του, Αρχιτεκτονική εσωτερικών χώρων (2003), του απονεμήθηκε το 1994 από το Δήμο Αθηναίων το Πρώτο Βραβείο Ποίησης στη μνήμη Νικηφόρου Βρεττάκου. Ποιή¬ματά του έχουν μεταφραστεί στη Μεγάλη Βρετανία.
Ο μονόλογός του Τελευταία Μάρθα παίχτηκε το 2008 στο «Θέατρο της Οδού Κεφαλληνίας». Δυο μονόλογοί του με τίτλο Γένεση ανέβηκαν το 2009 στο «Θέατρο Χώρα». Το θεατρικό του έργο Δακρυγόνα παρουσιάστηκε το 2010 στο «Θέατρο της Οδού Κεφαλληνίας», όπου το 2012 ανέβηκε και το θεατρικό του Σκότωσε ό,τι αγαπάς. Έχει αντιπροσωπεύσει πολλές φορές την Ελλάδα σε διεθνή λογοτεχνικά συνέδρια και διδάσκει Δημιουργική Γραφή στο Κολλέγιο Αθηνών-Ψυχικού και στο Μουσείο Ηρακλειδών.
Πληροφορίες: «Μπορείς να κλάψεις μες στο νερό;» του Αλέξη Σταμάτη, εκδ. Καστανιώτη.

«Μπορείς να κλάψεις μες στο νερό;» το νέο μυθιστόρημα του Αλέξη Σταμάτη

Ο Ορέστης Πολίτης είναι ένας επιτυχημένος προγραμματιστής, που περνά μια ήσυχη ζωή με τη γυναίκα και την κόρη του σε ένα σπίτι στο κέντρο της πόλης. Κάποια στιγμή δέχεται μια αναπάντεχη πρόσκληση από τα παλιά. Ένα σκοτεινό παρελθόν αρχίζει να ξετυλίγεται, με «απαγορευμένες» μνήμες, τραυματισμένους έρωτες, θαμμένες υποθέσεις

και γεγονότα δραματικά, για τα οποία κανείς στην οικογένειά του δε γνωρίζει το παραμικρό.

Τα πρόσωπα που ζουν και κινούνται γύρω του έχουν και εκείνα τον δικό τους επτασφράγιστο κόσμο: φίλοι, γείτονες και συγγενείς, όλοι τους κρύβουν κάτι, ενώ τα μυστικά τους δημιουργούν σταδιακά ένα μείγμα έτοιμο να εκραγεί. Όταν κάποτε συμβαίνει αυτή η έκρηξη, οι μάσκες πέφτουν και μια σειρά από «υπόγειες» πραγματικότητες βγαίνει στο φως: ιστορίες πάθους, έρωτα, τρομοκρατίας, βίας, εκδίκησης, ενοχών και προδοσίας, που κανείς δε θα υποψιαζόταν ότι θα μπορούσαν να κρύβονται σε ένα «αθώο» διαμέρισμα. Γιατί πίσω από τέσσερις τοίχους τίποτα δεν είναι εκείνο που φαίνεται. Ή εκείνο που αφήνουν οι άνθρωποι της διπλανής μας πόρτας να φανεί.

Το μυθιστόρημα κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Καστανιώτης
 

Ο συγγραφέας Αλέξης Σταμάτης «ομολογεί» για το νέο του μυθιστόρημα «Μπορείς να κλάψεις μες στο νερό;»
 

Γιατί επιλέξατε τον τίτλο αυτό; Το κλάμα είναι εγκλωβισμένη μορφή έκφρασης;

Μια καλή ερώτηση! Ενώ η φράση πέφτει εντελώς τυχαία στο βιβλίο και ο μη "υποψιασμένος" αναγνώστης δύσκολα θα κάνει άμεσα τον συνειρμό… συνοψίζει ένα δίπολο που ουσιαστικά αντανακλά την ουσία του βιβλίου: την κάθαρση - λύτρωση από το παρελθόν, αλλά και το «κρυφό κλάμα» (ένα κλάμα που συντελείται σε άλλο στοιχειό, και μοναχικά) για τον φέροντα φόβο του σήμερα.

Ποιο είναι εκείνο το σημείο στο βιβλίο σας...με το κορυφαίο συναισθηματικό κρεσέντο;

Δεν είναι ένα, είναι πολλά. Το βιβλίο είναι βιβλίο χαρακτήρων. Θέλω να πω πως έχει γίνει πολύ δουλειά στον καθένα. Ο κάθε χαρακτήρας είναι μια πολύ ιδιαίτερη περίπτωση. Έτσι οι εκάστοτε συγκρούσεις ή επαφές τους δημιουργούν αναφλέξεις που συχνά είναι πολύ έντονα συναισθηματικά φορτισμένες. Άλλες φορές αυτό θα γίνει άμεσα, δηλαδή οι χαρακτήρες εκφράζονται στον απόλυτο σχεδόν βαθμό, ενώ άλλες φορές – κι αυτό έχει ιδιαίτερο ενδιαφέρον – τα κρατάνε μέσα τους και όταν έρχεται η ώρα οι συγκρούσεις ξεσπούν ως μεταθέσεις. Όπως άλλωστε γίνεται και στη ζωή.
 

Πρέπει ο άνθρωπος να ανακαλεί το παρελθόν (εννοώ κολλήματα - πισωγυρίσματα) ή να πορεύεται με νέα δεδομένα χωρίς να επιστρέφει σε ό,τι οδυνηρό;

Κάποια στιγμή όταν το παρελθόν τον αρπάζει από το γιακά δεν μπορεί να κάνει αλλιώς. Εδώ έχουμε μια τέτοια περίπτωση. Ο ήρωας έχει επιλέξει τη λήθη - την απόλυτη λήθη - μέχρι που το παρελθόν τον «επισκέπτεται». Και μιλάμε για ένα τόσο κρίσιμο και άγριο παρελθόν που δεν γίνεται να μην πάρει θέση. Φυσικά όλα αυτά συμβαίνουν στον παρόντα χρόνο, άρα δεν έχουμε «νοσταλγίτιδες» και τέτοια. Έχουμε πράξεις. Γεγονότα, δράσεις, συγκρούσεις. Το παρελθόν δεν μπορείς να το σβήσεις, μπορείς όμως να το μετασχηματίσεις, να το φέρεις εντός σου με χάρη. Ακόμα κι αν είναι οδυνηρό μπορείς να το έχεις αφομοιώσει και να αντλείς από εκείνο την γνώση και την σοφία του τι δεν πρέπει πια να κάνεις.

Εσείς σε ποια φάση βρίσκεστε αυτόν τον καιρό;

Έχοντας περάσει μια από τις πιο οδυνηρές χρονιές της ζωής μου με ένα πρόβλημα υγείας που με ταλαιπώρησε όλο το χρόνο και ό,τι συνακόλουθο έφερε αυτό, είμαι ευτυχής που πλέον τελειώνει και μπαίνω στον επόμενο χρόνο υγιής και καλά. Ό,τι περνάει κανείς τον πλουτίζει, μαθαίνεις, πας κόντρα στις σιγουριές σου. Και στην τελική βλέπω μόνο τα θετικά. Δόξα τω θεώ, υπήρξαν πολλά! Πάμε για άλλα λοιπόν. Όσο κι αν το περιρρέον κλίμα είναι αυτό που όλοι ξέρουμε, παρόλα αυτά εκτός από την αντιμετώπιση του, έχουμε υποχρέωση να βελτιώνουμε όσο γίνεται περισσότερο τον εαυτό μας και ποτέ να μην επαναπαυόμαστε. Διότι ως γνωστόν η ασφάλεια είναι το μεγαλύτερο παραμύθι. Δεν υπάρχει ούτε στην φύση ούτε κανείς μπορεί να στην εγγυηθεί. Έσω έτοιμος λοιπόν, για τα πάντα, πάντοτε. Με ηρεμία όμως, ψυχραιμία και δύναμη.

Λίγα λόγια για τον συγγραφέα Αλέξη Σταμάτη

Ο Αλέξης Σταμάτης γεννήθηκε στην Αθήνα. Σπούδασε Αρχιτεκτονική στο ΕΜΠ και έκανε μεταπτυχιακά Αρχιτεκτονικής και Κινηματογράφου στο Λονδίνο. Έχει γράψει είκοσι ένα βιβλία (μυθιστορήματα, διηγήματα, βιβλίο για παιδιά, νουβέλες, ποίηση).

Το πρώτο του μυθιστόρημα, Ο έβδομος ελέφαντας (1998), εκδόθηκε στη Μεγάλη Βρετανία. Το Μπαρ Φλωμπέρ (πρώτη έκδοση, 2000) εκδόθηκε στη Μεγάλη Βρετανία, τη Γαλλία, την Ιταλία, την Ισπανία, την Πορτογαλία και τη Σερβία. Η Αμερικάνικη φούγκα (2006) κέρδισε το Διεθνές Βραβείο Λογοτεχνίας του Αμερικανικού Ομοσπονδιακού Ιδρύματος Τεχνών και εκδόθηκε στις ΗΠΑ. Η Μητέρα Στάχτη (2005) εκδόθηκε στις ΗΠΑ και στην Τουρκία. Το πρώτο του παιδικό μυθιστόρημα, Ο Άλκης και ο λαβύρινθος (2009), τιμήθηκε με το Πρώτο Βραβείο του Κύκλου του Ελληνικού Παιδικού Βιβλίου.

Για τη δεύτερη ποιητική συλλογή του, Αρχιτεκτονική εσωτερικών χώρων (2003), του απονεμήθηκε το 1994 από το Δήμο Αθηναίων το Πρώτο Βραβείο Ποίησης στη μνήμη Νικηφόρου Βρεττάκου. Ποιή¬ματά του έχουν μεταφραστεί στη Μεγάλη Βρετανία.

Ο μονόλογός του Τελευταία Μάρθα παίχτηκε το 2008 στο «Θέατρο της Οδού Κεφαλληνίας». Δυο μονόλογοί του με τίτλο Γένεση ανέβηκαν το 2009 στο «Θέατρο Χώρα». Το θεατρικό του έργο Δακρυγόνα παρουσιάστηκε το 2010 στο «Θέατρο της Οδού Κεφαλληνίας», όπου το 2012 ανέβηκε και το θεατρικό του Σκότωσε ό,τι αγαπάς.

Έχει αντιπροσωπεύσει πολλές φορές την Ελλάδα σε διεθνή λογοτεχνικά συνέδρια και διδάσκει Δημιουργική Γραφή στο Κολλέγιο Αθηνών-Ψυχικού και στο Μουσείο Ηρακλειδών.
 

Επιμέλεια: Βίκυ Μπαφατάκη

Δημοσιογράφος - Επικοινωνιολόγος

Ο συγγραφέας Αλέξης Σταμάτης μιλά στο in2life

• 
  Το τελευταίο βιβλίο του Αλέξη Σταμάτη στην ιστοσελίδα των εκδόσεων Καστανιώτη
• 
  Το προσωπικό ιστολόγιο του Αλέξη Σταμάτη
• 
  Η βιβλιογραφία του Αλέξη Σταμάτη στο Biblionet

Δημοσίευση | 11 Φεβρουαρίου 2013

συνέντευξη στον Γιώργο Κόκουβα
Όλοι κρύβουμε μυστικά, μικρά ή μεγαλύτερα. Αυτά που κρύβουν οι ήρωες του Αλέξη Σταμάτη συνήθως είναι τερατώδη. Και η οικογένεια του τελευταίου του μυθιστορήματος, «Μπορείς να κλάψεις μες στο νερό;», δεν αποτελεί εξαίρεση. Το παρελθόν τους έρχεται να τους στοιχειώσει, όσο η πένα του Αλέξη Σταμάτη «ξεμπροστιάζει» την παθογένεια που κρύβεται πίσω από τους τέσσερις τοίχους του μέσου ελληνικού σπιτιού.
Λίγο μετά την παρουσίαση του βιβλίου του στο Public Συντάγματος, και λίγο πριν ετοιμάσει βαλίτσες για τις Βρυξέλλες, όπου θα φιλοξενηθεί από το Ευρωκοινοβούλιο με άλλους συναδέλφους του από τις χώρες της Μεσογείου, για να συζητήσουν για την τέχνη τους στην περίοδο των «P.I.G.S.», ο Αλέξης Σταμάτης βρήκε τον χρόνο να μιλήσει στο in2life για τα δικά του μυστικά: Τα μυστικά της γραφομηχανής του, το πώς γεννιούνται οι χαρακτήρες του, και την σχέση που έχει το υπουργείο Πολιτισμού με την… Ζιμπάμπουε.

*Ας ξεκινήσουμε από τον τίτλο του βιβλίου. Πώς τον εμπνεύστηκες; Ο τίτλος θα λέγαμε αρχικά ότι είναι λιγάκι εκκεντρικός, περιέχει ερωτηματικό. Απευθύνεται λοιπόν στον αναγνώστη και του θέτει ένα ζήτημα, ένα ερώτημα που εμφανίζεται κάποια στιγμή στο βιβλίο, σε αναπάντεχο σημείο. Αυτή η φράση θέτει ένα δίπολο, το οποίο συνοψίζει την ουσία της ιστορίας μου: Από την μία βρίσκεται η κάθαρση, που επιτυγχάνεται με το κλάμα, αλλά από την άλλη, αυτή η κάθαρση γίνεται σε ένα ξένο στοιχείο, με μοναχικό τρόπο, αφανώς. Λαμβάνει χώρα στο νερό, θα λέγαμε δηλαδή ότι έχουμε μεταφερθεί σε έναν άλλον κόσμο, αλλά το ζήτημα είναι όταν αναδυθείς στην επιφάνεια, αν θα έχεις διατηρήσει την ακεραιότητά σου, αν οι ενοχές σου έχουν φύγει ή υπάρχουν ακόμη.

*Το βιβλίο εξιστορεί την ιστορία μιας οικογένειας με πολλά μυστικά. Θα ήταν η ζωή ενδιαφέρουσα χωρίς μυστικά; Δεν υπάρχει ζωή χωρίς μυστικά. Κανείς δεν είναι ανοιχτό βιβλίο. Στην περίπτωση του βιβλίου, το ιδιαίτερο είναι πως υπάρχει μεγάλη γκάμα μυστικών, που κρύβονται πίσω από την «νορμάλ» εικόνα μιας τριμελούς οικογένειας. Η κόρη της οικογένειας για παράδειγμα έχει ένα μυστικό αξίας «άλφα», ενώ ο πατέρας ένα μυστικό αξίας «πενήντα άλφα», ένα τρομακτικό μυστικό. Η πυριτιδαποθήκη του συγγραφέα βρίσκεται στις αλληλεπιδράσεις αυτών των χαρακτήρων, και κατ’ επέκταση στις αλληλεπιδράσεις των μυστικών τους. Όσο για τα ίδια τα μυστικά, υπάρχει μια χρονική απόσταση μεταξύ του συμβάντος και της επανεμφάνισής του. Ο ήρωας είχε μια εμπειρία στα 20 του και το μυστικό αυτό επανεμφανίζεται όταν είναι 50. Το είχε θάψει σε ένα συρτάρι, είχε επιδοθεί σε αυτό που αποκαλώ διαμερισματοποίηση, και ξαφνικά, μετά από χρόνια, ένα ξυπνητήρι χτυπά μέσα στο συρτάρι.

*Πώς εμπνεύστηκες το βιβλίο, ποια ήταν η πρώτη «σπίθα» που το γέννησε; Τα βιβλία μου – και έτσι γράφω γενικά πλέον – δεν ξεκινούν από την πλοκή, αλλά από τους χαρακτήρες. Δηλαδή, όπως λέμε και στην δημιουργική γραφή, γράφω «από μέσα προς τα έξω», δημιουργώ τους χαρακτήρες, και οι ανάγκες τους γεννούν όσα διαδραματίζονται. Στην περίπτωση του «Μπορείς να κλάψεις μες στο νερό;», η πρώτη σπίθα ήταν το δίπολο που προέκυψε από ένα απλό ερώτημα του τύπου «τι θα γινόταν εάν…». Τι θα γινόταν εάν είχαμε μια οικογένεια που κάθε μέλος της κρύβει μικρά ή μεγαλύτερα μυστικά;



*Στο βιβλίο ενυπάρχει το ζήτημα της τρομοκρατίας, που έγινε πρόσφατα και πάλι επίκαιρο. Πώς το σχολιάζεις; Δυστυχώς, η τρομοκρατία επιστρέφει στην επικαιρότητα και δεν κρύβω πως είναι κάτι που με ανησυχεί. Μου πήρε έναν χρόνο περίπου για να ολοκληρώσω το βιβλίο, και όταν το έγραφα συζητούσα με φίλους μου την ιδέα της τρομοκρατίας και απ’ ό,τι φαίνεται, έπεσα μέσα. Ακόμη πιο προφητικό ήταν το προηγούμενο βιβλίο μου, η «Κυριακή» (σ.σ. διαδραματίζεται την Κυριακή των εκλογών του 2009), στο οποίο έκανα μια ακτινογραφία της κρίσης, πριν την κρίση.

*Σε μια εποχή σαν αυτή, είναι αναπόφευκτο να μπει η πολιτική στο έργο κάθε συγγραφέα;
Όχι, αναπόφευκτο δεν είναι. Σίγουρα, και στο «Μπορείς να κλάψεις μες στο νερό;» ενυπάρχει το πολιτικό στοιχείο, αλλά αυτό ήταν μια ανάγκη των χαρακτήρων, και όχι δική μου να περάσω κάποιο πολιτικό μήνυμα ή να κάνω το βιβλίο «επίκαιρο». Άλλωστε θεωρώ πολύ δύσκολο να γράψεις για μία κατάσταση όταν βρίσκεσαι μέσα σε αυτή. Από την άλλη, οι εκδοτικές διαδικασίες και οι περιορισμοί καθυστερούν τόσο τα πράγματα, που μπορεί να γράψεις κάτι για την κρίση σήμερα, και όταν εκδοθεί μετά από οκτώ μήνες να έχουν γίνει τόσα πράγματα που το βιβλίο να μοιάζει με παλιά φωτογραφία, με προχθεσινή εφημερίδα. Πιστεύω πως χρειάζεται «απόσταση» από κάτι ώστε να γράψεις γι’ αυτό – θυμίζω ότι κατά την διάρκεια του Β’ παγκοσμίου πολέμου δεν γράφτηκαν καλά βιβλία για τον Β’ παγκόσμιο πόλεμο. Αντίθετα, γράφτηκαν καταπληκτικές ερωτικές ιστορίες.

*Στο βιβλίο βλέπουμε την παθογένεια μιας ελληνικής αστικής οικογένειας του σήμερα. Για την παθογένειά της, φταίει το «σήμερα»; Αν η ιστορία διαδραματιζόταν αρκετές δεκαετίες πιο πριν, θα ήταν διαφορετικά τα πράγματα; Ωραία ερώτηση, που μου δίνει την ευκαιρία να πω πως η παθογένεια της ελληνικής οικογένειας δεν γεννήθηκε σήμερα. Απλώς τώρα βλέπουμε τα αποτελέσματα. Η ελληνική οικογένεια έχει εξελιχθεί σε κάτι τερατώδες, σε έναν τοξικό οργανισμό που καταπίνει τα μέλη της, τα ευνουχίζει, τους δημιουργεί φανταστικές ελπίδες. Βασική ένοχος είναι η μάνα, και βασικό θύμα το παιδί, το οποίο καθίσταται σχεδόν αυτιστικό, υποταγμένο. Δεν υπάρχει πλέον το φυσιολογικό δόσιμο της σκυτάλης από την μία γενιά στην άλλη. Και οι γονείς υπέφεραν πολύ όσο μεγάλωναν, γι’ αυτό ίσως τώρα δεν ξέρουν πώς να διαχειριστούν την οικογένεια. Υπάρχει μια τοξική υπερπροστατευτικότητα – νομίζουν πως έτσι οι γονείς βοηθούν τα παιδιά τους, τα οποία όμως σήμερα, πέραν της απίστευτης αμορφωσιάς, πέραν της σύγχυσης ρόλων που βιώνουν, φοβούνται να ερωτευτούν ή να πάρουν ευθύνες, καταλήγουν με τραυματισμένη σεξουαλικότητα, με εξαρτήσεις, ή από την άλλη, περνούν σε ακραίες συμπεριφορές – η κόρη της ιστορίας για παράδειγμα έχει χτίσει έναν ιδεατό κόσμο πίσω από την πόρτα του δωματίου της, έξω από τον οποίο δεν μπορεί να λειτουργήσει. Αυτή είναι η κακοδαιμονία της ελληνικής φυλής.

*Ασχολείσαι και με την διδασκαλία δημιουργικής γραφής – σε λίγο καιρό μάλιστα αρχίζει ένας νέος κύκλος μαθημάτων στο Κολλέγιο Αθηνών-Ψυχικού. Θεωρείς πως η συγγραφή είναι κάτι που διδάσκεται; Αυτό που λέω στους μαθητές μου την πρώτη ημέρα που συναντιόμαστε είναι «Καλημέρα παιδιά, τώρα θα διδαχθείτε κάτι που δεν διδάσκεται!» (γέλια). Όντως, είναι ένα μεγάλο ζήτημα αυτό, αλλά θεωρώ πως υπάρχουν πολλά εφόδια που μπορείς να δώσεις σε έναν επίδοξο συγγραφέα, τα οποία θα έχει υπ’ όψιν του είτε για να τα χρησιμοποιήσει, είτε για να τα αναιρέσει. Ο «μαθητής» δημιουργικής γραφής ασκείται, γράφει, διαβάζει και μαθαίνει όσα έχουν κωδικοποιηθεί στον κόσμο της λογοτεχνίας, κι αυτό είναι κάτι πολύ χρήσιμο – άλλωστε η αφήγηση δεν ξεκίνησε με τον Γουτεμβέργιο, η ανάγκη του ανθρώπου να λέει και να ακούει ιστορίες ξεκίνησε από τα σπήλαια, είναι κάτι πανάρχαιο. Είναι μια υγιής ανθρώπινη διαδικασία, και στόχος των μαθημάτων είναι να βρει ο κάθε συγγραφέας την δική του φωνή. Θέλουμε ο νέος συγγραφέας να βρίσκει την δική του «προσωπικότητα», και όχι όπως στην Αμερική, να του βάζουν το software και να παράγει έτοιμα βιβλία.

*Εσύ πώς συνηθίζεις να γράφεις; Έχεις κάποια συγκεκριμένη συνήθεια ή σου το καθορίζει η έμπνευση; Ευτυχώς, δεν είχα ποτέ μου την αρρώστια του λευκού χαρτιού. Έχω μια συνεχή, καθημερινή σχέση με το γράψιμο, το γραπτό δεν εγκαταλείπεται ποτέ για μεγάλο χρονικό διάστημα. Αυτό που έχω ως συνήθεια είναι να γράφω το πρωί. Πριν έναν χρόνο μάλιστα, είχα ένα πρόβλημα υγείας, και μία από τις παρενέργειες των φαρμάκων ήταν να ξυπνώ κάθε μέρα στις τέσσερις το ξημέρωμα. Έτσι, κατέληξα να γράφω καθημερινά τέσσερις με οκτώ το πρωί, και θεωρώ πλέον πως αυτή η ώρα είναι εκπληκτική για γράψιμο, είναι εξαιρετικά διαυγής.

*Στις 10 Απριλίου, έχει οργανωθεί μια συζήτηση στο Ευρωκοινοβούλιο, όπου θα συνομιλήσεις με άλλους δύο συναδέλφους σου από την Ισπανία και την Πορτογαλία. Ποιο είναι το σκεπτικό πίσω από την συνάντηση; Πρόκειται για μια πρωτοβουλία της ευρωβουλευτού Μαριλένας Κοππά, και θα είναι μια συζήτηση τριών συγγραφέων του Νότου, του Santiago Roncagliolo από την Ισπανία, του Jose Louis Peixoto από την Πορτογαλία και εμού από την Ελλάδα. Στην ουσία αντιπροσωπεύουμε τα τρία τέταρτα αυτού που ο κόσμος αποκαλεί P.I.G.S., και το σημαντικό είναι πως για πρώτη φορά στα χρονικά θα συζητήσουν συγγραφείς στο Ευρωκοινοβούλιο. Ως τώρα, όχι μόνο συγγραφείς, αλλά ούτε ένας καλλιτέχνης εν γένει δεν φιλοξενήθηκε εκεί. Πρόκειται λοιπόν για μια συζήτηση όχι απλώς για τα του οίκου του καθενός μας, αλλά για το πώς ο συγγραφέας εισπράττει και αντανακλά όσα συμβαίνουν – είναι φοβερό πόσα κοινά προβλήματα και βιώματα έχει ο ευρωπαϊκός Νότος, όπως για παράδειγμα η έλλειψη χρηματοδότησης από το κράτος.

*Πώς σου φάνηκε η είδηση για το λουκέτο στο ΕΚΕΒΙ; Έχω μείνει ενεός. Εν μια νυκτί έπεσε γκιλοτίνα σε έναν ολόκληρο οργανισμό. Ό,τι προβλήματα και να έχει αυτός, τα αντιμετωπίζεις, δεν περνάς στο άλλο άκρο και τον κλείνεις. Έχω να σας πω ότι οι συνάδελφοί μου από το εξωτερικό έμειναν με το στόμα ανοιχτό, λένε πως αυτά δεν συμβαίνουν ούτε στην Ζιμπάμπουε. Οι άνθρωποι του ΕΚΕΒΙ ήταν δικτυωμένοι με τα μεγαλύτερα φεστιβάλ και με ολόκληρο το εκδοτικό γίγνεσθαι του πλανήτη – τώρα δεν υπάρχει καν κρατική πολιτική για το βιβλίο. Η λογική είναι να αναλάβει το ίδιο το υπουργείο την χάραξή της, αλλά έχοντας επισκεφθεί το υπουργείο, γνωρίζω πως δεν υπάρχει ούτε χώρος, ούτε τεχνογνωσία για κάτι τέτοιο. Αναρωτιέμαι πώς είναι δυνατόν ένας υπουργός Πολιτισμού να μην έχει καμία σχέση με τον πολιτισμό. Ας το πάρουμε από την ανάποδη: Φανταστείτε έναν επιτυχημένο στον χώρο του σκηνοθέτη, τον διευθυντή του Εθνικού Θεάτρου για παράδειγμα, να τον έπαιρναν και να τον έκαναν υπουργό Οικονομικών. Το αντίστοιχο συμβαίνει και με αυτό του Πολιτισμού. Περισσεύει πάντα στην γωνία, και πάνω στην χαρτοπαιξία, στο μοίρασμα των υπουργείων, μένει το υπουργείο Πολιτισμού στο τέλος σαν τον τζόκερ – ή μάλλον σαν το ανάποδο του τζόκερ.

*Μπορεί σήμερα ένας συγγραφέας να ζήσει μόνο από την γραφομηχανή του; Κάποτε μπορούσε. Τουλάχιστον εξασφαλίζοντας ένα μεγάλο ποσοστό του εισοδήματός του. Σήμερα, δεν το συζητάμε καν. Κι εγώ, μπορώ να πω, πως για ένα διάστημα ζούσα κυρίως από αυτό – μάλιστα είχα κάνει μια συνειδητή επιλογή, αφήνοντας την αρχιτεκτονική για να ασχοληθώ με την συγγραφή, χωρίς κανείς να μου διασφαλίζει κάτι. Έχω δημιουργήσει μια καλή σχέση με το κοινό, αλλά αυτό δεν σου εξασφαλίζει τα προς το ζην. Βέβαια, η σημερινή πραγματικότητα σε ωθεί σε άλλους δημιουργικούς δρόμους, όπως για παράδειγμα αυτό που κάνω με τα μαθήματα δημιουργικής γραφής ή με την στροφή μου προς το θέατρο.

*Θεατρικοί μονόλογοι, μυθιστορήματα, διηγήματα, παιδικά βιβλία, σενάρια για τον κινηματογράφο… Κάθε μορφή συγγραφικής έκφρασης εκπροσωπεί και μια διαφορετική σου ανάγκη; Θα έλεγα πως ναι. Κάθε μορφή είναι διαφορετική – μερικές βέβαια, όπως το μυθιστόρημα με το διήγημα, είναι πιο συγγενικές. Το σενάριο είναι εντελώς άλλη υπόθεση, δεν μπορείς να γράψεις ένα σεντόνι μονολόγου για τον χαρακτήρα σου, πρέπει να δουλέψεις με εντελώς μαθηματικό τρόπο. Αλλά το πιο δύσκολο από όλα είναι το θεατρικό κείμενο. Είναι αμείλικτο, θνησιγενές, δεν εξαρτάται από εσένα. Όλα μπορούν να αλλάξουν με ένα «ναι» που θα προκύψει, δεν σου προσφέρει καμία ευκολία, είναι μέσα στην απλότητά του το πιο δύσκολο.

-Το βιβλίο «Μπορείς να κλάψεις μέσα στο νερό;» κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Καστανιώτη – μπορείτε να το αγοράσετε online από εδώ. Στις 14 Φεβρουαρίου στις 19.00, θα παρουσιαστεί στο Free Thinking Zone. Η συζήτηση του Αλέξη Σταμάτη με τους νοτιοευρωπαίους συναδέλφους του θα λάβει χώρα στις 10 Απριλίου στις Βρυξέλλες.

Jose Lοuis Peixoto, Santiago Roncagliolo, Alexis Stamatis: Τρεις συγγραφείς του νότου μιλούν στο Ευρωκοινοβούλιο στις 10/4/13

Jose Lοuis Peixoto, Santiago Roncagliolo, Alexis Stamatis 

Τρεις συγγραφείς του νότου μιλούν στο Ευρωκοινοβούλιο στις 10/4/13
Ο Νότος της Ευρώπης μπορεί μεν υποφέρει σε όλα τα κύρια επίπεδα, με προεξάρχοντα φυσικά τα βασικά ζητήματα επιβίωσης, ωστόσο πάσχει και σε άλλους –επίσης εξαιρετικά ζωτικούς για την συνοχή μιας κοινωνίας τομείς- όπως είναι τα θέματα πολιτισμού, (με τελευταίο γηγενές κρούσμα  τις απαράδεκτες και απιθάνου βλακείας και προχειρότητας αποφάσεις για το βιβλίο στη χώρα μας, όπου με μια αυτοκαταστροφική επιλογή της κυβερνήσεις καρατομήθηκε εν μια νυκτί κάθε δυνατότητα διεθνούς φωνή - που είστε, κύριε Κουβέλη;)
Ζούμε σε μια εποχή η οποία αποσαρθρώνει οποιονδήποτε θύλακα γνώσης εν ονόματι οποιασδήποτε έστω και ελάχιστης περικοπής, προπαγανδίζοντας ταυτόχρονα μέσω κρατικού κορβανά θεάματα αμφιβόλου αισθητικής που προπαγανδίζουν μέτριας καλλιτεχνικής εμβέλειας αναφορές σε εθνικοαπελευθερωτικές αφηγήσεις (μια και δεν υπάρχει εις βάθος διαπραγμάτευση, αλλά μια απλή και πρώτου επιπέδου  επίκληση στο θυμικό) έχοντας προφανή σκοπό την ενότητα και την συσπείρωση γύρω από το «ένδοξο παρελθόν» μας, μια και η νοσταλγία «πουλάει» σ’ ένα λαό μαθημένο να κοιτάζει κυρίως προς τα πίσω.
Σε μια χώρα όπου καθημερνά αποδεικνύονται όργια απίστευτων σκανδάλων, για μια τυπική παράλειψη σε ένα πρόγραμμα φιλαναγνωσίας, οδηγούμαστε στην καρατόμηση ολόκληρου οργανισμού με την υπεραπλουστευτική και ανάξια οποιασδήποτε σοβαρής ανάλυσης τακτική «πονάει κεφάλι - κόβει κεφάλι».
Με αυτό τον τρόπο – τουλάχιστον στο χώρο του βιβλίου - η κυβέρνηση φιμώνει οποιαδήποτε πολιτιστικά εκσυγχρονιστική φωνή και η χώρα επανέρχεται στα παρωχημένα εξωτικά πολιτιστικά στερεότυπα όπου ήταν παγιώσει για δεκαετίες στο εξωτερικό: σουβλάκι,  Ζορμπάς, χλαμύδα και «φιλότιμο» - με την Γιουροβίζιον φυσικά κουτσουρεμένη… πλην σταθερή αξία. Την ίδια στιγμή «μακιγιάρονται» όπως όπως παλιά «επαναστατικά» έργα τα οποία έχουν απολέσει την φρεσκάδα τους και τα σημεία αναφοράς που τα κινητοποιούσαν τότε, σε μια κατασκευασμένη  προσπάθεια να επανοηματοδοτηθούν με το έτσι θέλω, λαϊκίζοντας πάνω στο αίσθημα ενός κόσμου που υποφέρει, με πάλαιες – αναπαλαιωμένες αφηγήσεις και με το βλέμμα φυσικά διαρκώς στραμμένο πίσω  στο εθνικό μας σπορ: την νοσταλγική αναπόληση του παρελθόντος.
Το αποτέλεσμα είναι ο συγγραφέας και εν γένει ο δημιουργός να βρίσκεται εγκλωβισμένος ανάμεσα σε μια προγονολατρεία και μια ανθυπομέτρια αισθητική που κυριαρχεί. Ευτυχώς υπάρχουν και εξαιρέσεις από σταθερά αφοσιωμένους δημιουργούς αλλά και από νέους που τολμούν, παντελώς φυσικά αβοήθητοι. Το κράτος αφού καρατομεί τον βασικό φορέα στο χώρο του βιβλίου, είτε θα σφυρίξει κλέφτικα, θα παρατήσει την υπόθεση βιβλίου αλλά και πολιτισμού στα  αζήτητα και ως κομπέρ - εμψυχωτής θα  υιοθετεί μόνον είδη «πιασάρικων» θεάματα που «πουλάνε». Είναι πραγματικά ντροπή να μην υπάρχουν άνθρωποι με στοιχειώδη ευελιξία (και στοιχειώδη σχέση με το αντικείμενο) που θα χειριστούν ακομα και τον «αέρα», ακόμη και τα φραγκοδίφραγκα, ακόμη και τη διάθεση προσφοράς με πιο έξυπνο, ευφάνταστο τρόπο. Καμια, ιδεα: ψωροκώσταινα reloaded.
Δεν είμαστε βεβαία μόνο εμείς, οποιοσδήποτε νότιος ευρωπαίος συγγραφέας βρίσκεται σε θέση άμυνας. Ωστόσο παρολο που δεν αντιμετωπίζει μια τόσο ανάλγητη και μικρονοική κρατική συμπεριφορά, είναι, και αυτός, ένας δημιουργός απομονωμένος σε ένα εκδοτικό περιβάλλον που του δημιουργεί ένα σωρό προβλήματα επιβίωσης μια και ζει και κινείται μεσα σ’ έναν χρηματοπιστωτικό κυκεώνα που νοσεί. Ετσι η μόνη δυνατότητα έκφρασης είναι το έργο του, το οποίο είτε υποβαθμίζεται καθημερινά ως «πολιτιστικό προϊόν», είτε και εξαφανίζεται. Για να επανέλθουμε λίγο στη χώρα μας, εσχάτως η ίδια η ύπαρξη του συγγραφέα ως επαγγελματία απειλείται αγρίως με τον νέο φορολογικό σχεδιασμό. Στο μέλλον θα γράφει κανεις (εάν γράφει) μόνον από χόμπι. Και για όλα αυτά θα είναι υπεύθυνο το συγγραφοκτόνο και πολιτιστικοκτόνο κράτος που κάποτε έστησε το περίφημο Live your myth in Greece.
Βέβαια ο ξένος συγγραφέας έχει πάντα την ανακουφιστική δυνατότητα να συνδιαλέγεται με τους συναδέλφους του – γεγονός που συμβαίνει κυρίως έκτος Ελλάδος - μια και κάτι τέτοιο δεν είναι εύκολο στην χώρα που ζούμε λόγω της εγγενούς κακοδαιμονίας της φυλής μας να κάτσει γύρω από ένα τραπέζι, να επικοινωνήσει πολιτισμένα και να πάρει πέντε ρεαλιστικές αποφάσεις.
Εξου και μια πρωτοβουλία σαν εκείνη της ευρωβουλευτού Μαριλένας Κοππά, μια συζήτηση δηλαδή μεταξύ των πολιτών του νότου, αυτών δηλαδή που ο οικονομικός τύπος αποκαλούσε είτε «περιφέρεια» είτε PIGS (Portugal, Italy, Greece, Spain) παρουσιάζει πολυ ενδιαφέρον. Όχι πλεον παράλληλες συζητήσεις αλλά ΜΙΑ συζήτηση, ευρωπαϊκή όσο και το αναγκαίο κοινό ευρωπαϊκό παρόν μας - με οποια μορφή και να θα αποκτήσει αυτό το μέλλον.
Στάδιο αυτής της ευρύτερης συζήτησης αποτελεί και ο διάλογος που διοργανώθηκε με την μετάκληση στην  EU  τριών συγγραφέων του Νότου,  του Santiago Roncagliolo από την Ισπανία, του Jose Louis Peixoto από την Πορτογαλία και υπογράφοντος από την Ελλάδα. Η εκδήλωση θα λάβει χώρα στο Ευρωπαϊκό κοινοβούλιο στις 10 Απριλίου 2013 και βασικό θέμα θα είναι «Τρεις συγγραφείς του Νότου μιλούν για την κρίση» (προσωρινός τίτλος). Το event θα μεταδοθεί μέσω  live streaming και θα αποτελέσει ένα άνοιγμα του ευρωκοινοβουλίου και σε ευρύτερα πολιτισμικά θέματα που δεν αφορούν αποκλειστικά στις πολιτικοκοινωνικές του δραστηριότητες. Στόχος βέβαια είναι να μη μείνουμε μόνο εδώ. Να καταφέρουμε δημιουργήσουμε ένα πολιτιστικό θύλακα στο ΕU που να υπενθυμίζει ότι κάθε χώρα δεν είναι μόνο ισολογισμοί και ελλείμματα, αλλα ταλέντο και πολιτισμός.
Είναι η πρώτη φορά που ευρωπαίοι συγγραφείς παίρνουμε το βήμα στη ευρωκοινοβούλιο για να μιλήσουμε για τα κοινά μας προβλήματα, προβλήματα που δεν άπτονται αποκλειστικά στα του κλάδου μας αλλα - μια και η δουλεια μας αφόρα στη σύλληψη και αποτύπωση ολόκληρων κόσμων, στην αφήγηση και το φωτισμό της πραγματικότητας και της αλήθειας υπό ένα αναπάντεχο πρίσμα -  είναι μοιραία συνδεδεμένα με όσα ζούμε και όσα μας ταλανίζουν, όπως και προφανώς και με όσα μας ενώνουν μέσα από τα κοινά μας βιώματα.
Διότι εντέλει εμείς οι Νότιοι άλλοι δεν είμαστε μόνο ένα οικονομικό άθροισμα, είμαστε «πληθυντικός αριθμός». Πληθυντικός αριθμός προσώπων, ατόμων: δημιουργών και μη. Και εδώ, στο Νότο της κρίσης, πρέπει αναδημιουργήσουμε κοινά  βιώματα αυτής της πραγματικότητας. Εμείς οι συγγράφεις, που δουλειά μας είναι να σκάβουμε, να εξορύσσουμε και να φέρνουμε στο φως αυτήν ακριβώς την θαμμένη πραγματικότητα – όσο το δυνατό υπο ένα εντελώς νέο βλέμμα- πιστεύω πως έχουμε πολλά να συνεισφέρουμε σε μια ευρύτερη συζήτηση σαν και εαυτή, η οποία αφορά στην κοινή ευρωπαϊκή μοίρα των λαών μας που πλήττονται τόσο άγρια από την κρίση που απειλεί όχι μόνο την καθημερινότητα μας αλλα και τη διαχρονική μας ταυτότητα.
*Ο Αλεξης Σταμάτης είναι συγγραφέας. Το τελευταίο του βιβλιο "Μπορείς να κλάψεις μες στο νερό;" κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Καστανιώτη 
Από 11 Φεβρουαρίου παραδίδει σεμινάρια Δημιουργικής Γραφής και Δημιουργικής Ανάγνωσης στο Κολλέγιο Αθηνών – Ψυχικού.
Τηλέφωνα Κολλεγίου Αθηνών Κολλεγίου Ψυχικού (Πρόγραμμα Επιμόρφωσης Ενηλίκων): 210 6748160, 210 6748153 και 210 6798191.

Απόσπασμα απο το Μπορεις αν κλαψεις μες στο νερό;

1.                 Ο αρμός διαστολής

Στην οικοδομική, ο αρμός διαστολής είναι ένα μικρό διάκενο μεταξύ των υλικών, το οποίο εξασφαλίζει τη δυνατότητα διαστολής και συστολής των εφαπτόμενων στοιχείων μιας κατασκευής. Το περίεργο στην συγκεκριμένη περίπτωση ήταν ότι το τριώροφο κτίριο ήταν στενό και δεν είχε την ανάγκη αυτής της προληπτικής ελαστικότητας. Έτσι ο αρμός, αόρατος φυσικά στα μάτια ενοίκων και περαστικών, δεν είχε κάποια λειτουργικότητα. Απλώς, έτεμνε το κτίριο στα δυο, από το ισόγειο διαμέρισμα του Τάκη, στον μεσαίο όροφο του ζεύγους Νικολαΐδη, ως τον πάνω όροφο της οικογενείας του Ορέστη Πολίτη, δημιουργώντας μια καθετή αρτηρία που διέσχιζε τον κορμό του αιματώνοντάς τον - μια λεπτή ίνα οξυγόνου που υποβοηθούσε τα εντόσθια να αναπνέουν.

Η Μαρίνα, όπως και κάθε ένοικος του κτιρίου, δεν γνώριζε τίποτα γι’ αυτή την κατακόρυφη χαρακιά στο σπίτι της. Τι την ένοιαζε άλλωστε; Εκείνο που την απασχολούσε ήταν η εύρυθμη λειτουργία του. Το ράβε ξήλωνε της καθημερινότητας. Μικρές επιτυχίες, μικρές αποτυχίες. Τα άγρια χρόνια στις γκαρσονιέρες με τα ξύλινα σκοροφαγωμένα πατώματα και τα πατημένα αποτσίγαρα είχαν εξατμιστεί στις ίδιες τους τις αναθυμιάσεις. Hazy days were over long ago. Μπορεί η κατάσταση έξω στη πόλη να ’ταν πνιγερή, μπορεί η χώρα να έχανε το έδαφος κάτω από τα πόδια της, όμως στο φρούριο είναι πάντα αλλιώς. Εδώ, βυθίζεσαι στην καθημερινότητα. Όσο πιο ήσυχα, τόσο πιο καλά. H Μαρίνα. Και να φανταστείς πως για αλλού την προόριζε η ζωή στα νιάτα της.

Έτσι είναι όμως. Κάποια στιγμή μέσα απ’ τη θολούρα κάτι συμβαίνει. Κάτι αναπάντεχο. Ξέρεις ότι δεν μπορείς να το διαχειριστείς. Βλέπεις ένα μικρό σπίτι στο βάθος και καταλαβαίνεις πως εκεί είναι το μέλλον σου. Έχεις κουραστεί να εναποθέτεις τον εαυτό σου στο σαγηνευτικά τυχαίο, έχεις βαρεθεί να νιώθεις δήθεν «ένα με το σύμπαν», έχεις κουραστεί από το υπέροχο φλου της γενικότητας. Βάζεις στόχο λοιπόν το σπίτι και φεύγεις. Αν υπάρχει κάποιος που περιμένει εκεί, πάει να πει ότι έχει σημαντικό λόγο να το κάνει όπως έχεις κι εσύ. Πάει να πει ότι αξίζει να βουτήξεις σ’ αυτή την πρωτόγνωρη για σένα συνθήκη: στο συγκεκριμένο. Και να πας, μαζί του, ως τον πάτο. Ήταν τυχερή που τον βρήκε σχεδόν αμέσως.

Τον έλεγαν Ορέστη∙  ήταν ψηλός, βαρυκόκαλος, άχαρος, διστακτικός, με θλιμμένο πρόσωπο. Το πρώτο πράγμα που της έκανε εντύπωση ήταν τα κατάμαυρα, σχεδόν θηλυκά του τσίνορα. Αργότερα,  το στήθος του. Αραιή τριχοφυΐα με μια χαρακιά στη μέση σαν να σε προκαλούσε να του ανοίξεις το σώμα στα δύο. Το στήθος ενός άντρα είναι το πιο ευάλωτο σημείο του, δεν υπάρχει τίποτα το φαντασμαγορικό πάνω του, ούτε απολήξεις, ούτε εμφανείς μύες, τίποτα. Μια απλή επίπεδη επιφάνεια, που, όμως, καλύπτει τα πράγματα εξαιρετικά.

Ο Ορέστης. Είχαν γνωριστεί το σπίτι του, όταν, κατά τη διάρκεια της σύντομης θητείας της ως δημοσιογράφου, του ’χε πάρει συνέντευξη. Ο Ορέστης είχε κερδίσει ένα βραβείο για μια μελέτη πληροφορικής κι εκείνη έκανε ένα αφιέρωμα σε νέους που διακρίνονται στους χώρους της τέχνης και της επιστήμης. Της είχε κάνει εντύπωση που το σπίτι ήταν γεμάτο καθρέφτες, αφού από την αρχή είχε καταλάβει πως το τελευταίο στοιχείο που χαρακτήριζε τον αδέξιο, σχεδόν ντροπαλό αυτόν άντρα ήταν ο ναρκισσισμός. Όμως, παλιά, οι καθρέφτες και για την Μαρίνα δεν ήταν απλή υπόθεση. Την είχε υπογραμμισμένη τη φράση του Μπόρχες πως καθρέφτες και συνουσία πολλαπλασιάζουν τον αριθμό των ανθρώπων. Δεν ήθελε εικόνες, δεν ήθελε προβολές, δεν ήθελε πληθυντικούς αριθμούς. Ήθελε την ελευθερία της μέσα σ’ ένα σχήμα που θα όριζε η ίδια μέρα τη μέρα. Όχι δεσμεύσεις. Ο κάθε είδους πολλαπλασιασμός της ήταν απεχθής – ήθελε μια ελευθερία που να ορίζεται μέσα από το «ίσος προς ίσον», δεν την ενδιέφεραν οι συλλογικότητες, οι ευθύνες, δεν είχε καν φανταστεί ότι θα μπορούσε κάποτε να κάνει παιδιά. Όμως κάποια στιγμή, κάτι μίλησε μέσα της αλλιώς. Ήρθε μάλιστα καλπάζοντας. Σαν να το μετέφερε μια ορμονική αμαξά που τραβούσαν δέκα γεροδεμένα άλογα. Και τότε τον γνώρισε. Κι άλλαξε. Άρδην. Όχι ως προς τις συλλογικότητες. Αλλά ως προς το μοίρασμα, την καθημερινότητα, τη σκέψη για το μέλλον, το στήσιμο μιας «κανονικής» ζωής. 

Από την αρχή κατάλαβε ότι είχε παντρευτεί έναν άνθρωπο ευφυέστατο που δεν είχε ανάγκη να το επιδεικνύει. Έναν άνθρωπο που έμοιαζε να λειτουργεί κοινωνικά χρησιμοποιώντας ένα ελάχιστο ποσοστό της διανοίας του, έναν άνθρωπο φύσει εσωστρεφή με τις παραξενιές του. Έναν άνθρωπο που κρατούσε κι  έναν δικό του κόσμο, ο όποιος ωστόσο ποτέ δεν της έμπαινε εμπόδιο. Της έδινε όσο χώρο ήθελε.   Ήταν όμως κάτι μικρές λεπτομέρειες που δεν μπορούσε να αγνοήσει.

Από πρώτες μέρες που τον γνώρισε υπέθεσε πως τον βασάνιζε μια κάποια μανία καταδίωξης έτσι όπως τον έβλεπε συχνά να κοιτάζει τριγύρω του σαν να ήθελε να ελέγξει τον χώρο στον οποίο βρισκόταν. Με το καιρό βέβαια κατάλαβε πως ήταν ένα ακόμη κομμάτι της φυσικής αδεξιότητας του. Αργότερα μάλιστα το σύμπτωμα υποχώρησε.

Και τα χρόνια περνούσαν. Ο Ορέστης έλιωνε, όμορφα, σχεδόν με χάρη, μέσα στον έγγαμο βίο.

Terra firma. Οίκος. Δοχείο ζωής. Το φροντίζεις το σκηνικό σου. Αλλιώς, μετά από τόσα χρόνια, όταν δεν μπορείς να ελέγξεις τα εκατόν σαράντα τετραγωνικά σου, δεν είναι εύκολο να μετέχεις μ’ όλη σου ψυχή σε διάλογους του τύπου: «Λοιπόν…» «Πως είσαι…» «Εντάξει;». «Κοιμήθηκες καλά;» «Χμ, όχι και τόσο» «Γιατί;» «Είχα μια ανησυχία». Ειδικά σ’ ένα σπίτι (προσεγμένη διακόσμηση, ξύλο, αλουμίνιο,  καμία καμπύλη, παντού φυτά) όπου τα πάντα είναι λευκά (υψηλή φωτεινότητα-μηδέν απόχρωση, η  διακοσμητική επιβολή της για το φόντο της καθημερινότητας), μεγεθύνοντας το κάθε τι. «Τόσα χρώματα στο ανθοπωλείο, (το ανθοπωλείο ήταν η δουλειά της), στο σπίτι θέλω να ξεκουράζεται το μάτι» -η θεωρητική υποστύλωση.

Ο Ορέστης  βέβαια, τα χρώματα τα ’χε γραμμένα. Μπορεί να 'ξερε τα πάντα για τα επίπεδα διασύνδεσης ενός πρωτοκόλλου δικτύωσης, για τον σχεδιασμό ενός περίπλοκου λογισμικού ή για τον μεγάλο Επιταχυντή Αδρονίων, αλλά εάν το ταβάνι και ο τοίχος ήταν γκρι, μπλε ή πουά του ήταν παγερά αδιάφορο. Η αισθητική ήταν αποκλειστική μέριμνα της Μαρίνας: από την επιλογή των πουκαμίσων του, μέχρι το χρώμα της γραβάτας του, παρότι σπάνια φορούσε. Το μόνο που φρόντιζε ήταν το ξύλινο αντίκα γραφείο του, οικογενειακό κειμήλιο.

Έμεναν σ’ αυτό το διαμέρισμα εδώ περίπου είκοσι χρόνια. Το αγόρασαν δύο χρόνια αφού γεννήθηκε η Άννα (τρία κιλά και τριακόσια πενήντα γραμμάρια), μάλιστα η μέρα που έπεσαν οι υπόγραφες με τον προηγούμενο ιδιοκτήτη, το γιο ενός σπουδαίου βετεράνου ντοκιμαντερίστα, συνέπεσε με την μέρα που ο Ορέστης που πήγε για πρώτη φορά στην νέα του δουλειά – σε μια εταιρία, υπεύθυνος για ευρωπαϊκό πρόγραμμα. Νέο σπίτι, νέα δουλειά και φρέσκος πατέρας και το μαγαζί της συζύγου στα τριακόσια είκοσι έξι βήματα. Όλα συμμαζεύονταν.

Τη μέρα που έληξαν οι εργασίες ανάπλασης του εσωτερικού, τη μέρα που μπήκαν στο απαστράπτον πάλλευκο σαλόνι,  ο Ορέστης χάρισε στην Μαρίνα ένα συλλεκτικό ασημένιο νόμισμα με το όποιο η Τράπεζα της Ελλάδας γιόρταζε τα δυόμιση χιλιάδες χρόνια της Ελληνικής Δημοκρατίας. Είχε ονομαστική αξία 500 δραχμές και είχε βγει σε κασετίνα, μαζί με την σειρά Proof 1993. Όχι το πιο ρομαντικό δώρο που θα μπορούσε να διαλέξει, αλλά ο Ορέστης είχε τους λόγους του. Στη μια όψη εικονιζόταν η Αθηνά, η αγαπημένη του θεά από το δωδεκάθεο. Η γαλανομάτα που συμβόλιζε την εξυπνάδα και ξεπήδησε από το κεφάλι του θεού. Η Μαρίνα δεν εισέπραξε τον συμβολισμό αλλά το αποθήκευσε στο βελούδινο κουτί όπου φυλούσε και το μοναδικό κόσμημα που της είχε δώσει η γιαγιά της, που κι εκείνης ήταν δώρο της μάνας της. Το ίδιο βράδυ η Μαρίνα, παρά την ελαφρά επιλόχεια κατάθλιψη, μαγείρεψε πεσκανδρίτσα, ένα από τα μέχρι πρότινος άγνωστα ψάρια που είχαν γίνει δημοφιλή εκείνη την εποχή μαζί με τη δράκαινα, το σκάρο και τους μπαλάδες, αντικαθιστώντας τα παραδοσιακά ψάρια, την τσιπούρα, τη γλώσσα και τα μπαρμπούνια. Ο Ορέστης έφαγε με όρεξη, και, για πρώτη φορά μετά τη γένεση του παιδιού τους, έκαναν έρωτα. Ύστερα, στο μπάνιο, για πρώτη φορά μετά τη γέννα, αντίκρισε το πραγματικό είδωλο της. Κι εκείνο της χαμογέλασε.

Την ίδια στιγμή, στη βάση του αρμού διαστολής μια κατσαρίδα τέντωνε τις κεραίες της. «Άσε είναι επικίνδυνα εδώ», ένιωσε - κι έκανε στροφή εκατόν ογδόντα μοιρών, κατευθυνόμενη στον υπόνομο.

Jose Louis Peixoto, Santiago Roncagliolo, Alexis Stamatis/ Τρεις συγγραφείς του Νότου στο Ευρωκοινοβούλιο στις 10/4/13

Ο Νότος της Ευρώπης μπορεί μεν υποφέρει σε όλα τα κύρια επίπεδα, με προεξάρχοντα φυσικά τα βασικά ζητήματα επιβίωσης, ωστόσο πάσχει και σε άλλους –επίσης εξαιρετικά ζωτικούς για την συνοχή μιας κοινωνίας τομείς- όπως είναι τα θέματα πολιτισμού, (με τελευταίο γηγενές κρούσμα  τις απαράδεκτες και απιθάνου βλακείας και προχειρότητας αποφάσεις για το βιβλίο στη χώρα μας, όπου με μια αυτοκαταστροφική επιλογή της κυβερνήσεις καρατομήθηκε εν μια νυκτί κάθε δυνατότητα διεθνούς φωνή - που είστε, κύριε Κουβέλη;)
Ζούμε σε μια εποχή η οποία αποσαρθρώνει οποιονδήποτε θύλακα γνώσης εν ονόματι οποιασδήποτε έστω και ελάχιστης περικοπής, προπαγανδίζοντας ταυτόχρονα μέσω κρατικού κορβανά θεάματα αμφιβόλου αισθητικής που προπαγανδίζουν μέτριας καλλιτεχνικής εμβέλειας αναφορές σε εθνικοαπελευθερωτικές αφηγήσεις (μια και δεν υπάρχει εις βάθος διαπραγμάτευση, αλλά μια απλή και πρώτου επιπέδου  επίκληση στο θυμικό) έχοντας προφανή σκοπό την ενότητα και την συσπείρωση γύρω από το «ένδοξο παρελθόν» μας, μια και η νοσταλγία «πουλάει» σ’ ένα λαό μαθημένο να κοιτάζει κυρίως προς τα πίσω.
Σε μια χώρα όπου καθημερνά αποδεικνύονται όργια απίστευτων σκανδάλων, για μια τυπική παράλειψη σε ένα πρόγραμμα φιλαναγνωσίας, οδηγούμαστε στην καρατόμηση ολόκληρου οργανισμού με την υπεραπλουστευτική και ανάξια οποιασδήποτε σοβαρής ανάλυσης τακτική

 Photo: European Parliament/Flickr
«πονάει κεφάλι - κόβει κεφάλι».
Με αυτό τον τρόπο – τουλάχιστον στο χώρο του βιβλίου - η κυβέρνηση φιμώνει οποιαδήποτε πολιτιστικά εκσυγχρονιστική φωνή και η χώρα επανέρχεται στα παρωχημένα εξωτικά πολιτιστικά στερεότυπα όπου ήταν παγιώσει για δεκαετίες στο εξωτερικό: σουβλάκι,  Ζορμπάς, χλαμύδα και «φιλότιμο» - με την Γιουροβίζιον φυσικά κουτσουρεμένη… πλην σταθερή αξία. Την ίδια στιγμή «μακιγιάρονται» όπως όπως παλιά «επαναστατικά» έργα τα οποία έχουν απολέσει την φρεσκάδα τους και τα σημεία αναφοράς που τα κινητοποιούσαν τότε, σε μια κατασκευασμένη  προσπάθεια να επανοηματοδοτηθούν με το έτσι θέλω, λαϊκίζοντας πάνω στο αίσθημα ενός κόσμου που υποφέρει, με πάλαιες – αναπαλαιωμένες αφηγήσεις και με το βλέμμα φυσικά διαρκώς στραμμένο πίσω  στο εθνικό μας σπορ: την νοσταλγική αναπόληση του παρελθόντος.
Το αποτέλεσμα είναι ο συγγραφέας και εν γένει ο δημιουργός να βρίσκεται εγκλωβισμένος ανάμεσα σε μια προγονολατρεία και μια ανθυπομέτρια αισθητική που κυριαρχεί. Ευτυχώς υπάρχουν και εξαιρέσεις από σταθερά αφοσιωμένους δημιουργούς αλλά και από νέους που τολμούν, παντελώς φυσικά αβοήθητοι. Το κράτος αφού καρατομεί τον βασικό φορέα στο χώρο του βιβλίου, είτε θα σφυρίξει κλέφτικα, θα παρατήσει την υπόθεση βιβλίου αλλά και πολιτισμού στα  αζήτητα και ως κομπέρ - εμψυχωτής θα  υιοθετεί μόνον είδη «πιασάρικων» θεάματα που «πουλάνε». Είναι πραγματικά ντροπή να μην υπάρχουν άνθρωποι με στοιχειώδη ευελιξία (και στοιχειώδη σχέση με το αντικείμενο) που θα χειριστούν ακομα και τον «αέρα», ακόμη και τα φραγκοδίφραγκα, ακόμη και τη διάθεση προσφοράς με πιο έξυπνο, ευφάνταστο τρόπο. Καμια, ιδεα: ψωροκώσταινα reloaded.
Δεν είμαστε βεβαία μόνο εμείς, οποιοσδήποτε νότιος ευρωπαίος συγγραφέας βρίσκεται σε θέση άμυνας. Ωστόσο παρολο που δεν αντιμετωπίζει μια τόσο ανάλγητη και μικρονοική κρατική συμπεριφορά, είναι, και αυτός, ένας δημιουργός απομονωμένος σε ένα εκδοτικό περιβάλλον που του δημιουργεί ένα σωρό προβλήματα επιβίωσης μια και ζει και κινείται μεσα σ’ έναν χρηματοπιστωτικό κυκεώνα που νοσεί. Ετσι η μόνη δυνατότητα έκφρασης είναι το έργο του, το οποίο είτε υποβαθμίζεται καθημερινά ως «πολιτιστικό προϊόν», είτε και εξαφανίζεται. Για να επανέλθουμε λίγο στη χώρα μας, εσχάτως η ίδια η ύπαρξη του συγγραφέα ως επαγγελματία απειλείται αγρίως με τον νέο φορολογικό σχεδιασμό. Στο μέλλον θα γράφει κανεις (εάν γράφει) μόνον από χόμπι. Και για όλα αυτά θα είναι υπεύθυνο το συγγραφοκτόνο και πολιτιστικοκτόνο κράτος που κάποτε έστησε το περίφημο Live your myth in Greece.
Βέβαια ο ξένος συγγραφέας έχει πάντα την ανακουφιστική δυνατότητα να συνδιαλέγεται με τους συναδέλφους του – γεγονός που συμβαίνει κυρίως έκτος Ελλάδος - μια και κάτι τέτοιο δεν είναι εύκολο στην χώρα που ζούμε λόγω της εγγενούς κακοδαιμονίας της φυλής μας να κάτσει γύρω από ένα τραπέζι, να επικοινωνήσει πολιτισμένα και να πάρει πέντε ρεαλιστικές αποφάσεις.
Εξου και μια πρωτοβουλία σαν εκείνη της ευρωβουλευτού Μαριλένας Κοππά, μια συζήτηση δηλαδή μεταξύ των πολιτών του νότου, αυτών δηλαδή που ο οικονομικός τύπος αποκαλούσε είτε «περιφέρεια» είτε PIGS (Portugal, Italy, Greece, Spain) παρουσιάζει πολυ ενδιαφέρον. Όχι πλεον παράλληλες συζητήσεις αλλά ΜΙΑ συζήτηση, ευρωπαϊκή όσο και το αναγκαίο κοινό ευρωπαϊκό παρόν μας - με οποια μορφή και να θα αποκτήσει αυτό το μέλλον.
Στάδιο αυτής της ευρύτερης συζήτησης αποτελεί και ο διάλογος που διοργανώθηκε με την μετάκληση στην  EU  τριών συγγραφέων του Νότου,  του Santiago Roncagliolo από την Ισπανία, του Jose Louis Peixoto από την Πορτογαλία και υπογράφοντος από την Ελλάδα. Η εκδήλωση θα λάβει χώρα στο Ευρωπαϊκό κοινοβούλιο στις 10 Απριλίου 2013 και βασικό θέμα θα είναι «Τρεις συγγραφείς του Νότου μιλούν για την κρίση» (προσωρινός τίτλος). Το event θα μεταδοθεί μέσω  live streaming και θα αποτελέσει ένα άνοιγμα του ευρωκοινοβουλίου και σε ευρύτερα πολιτισμικά θέματα που δεν αφορούν αποκλειστικά στις πολιτικοκοινωνικές του δραστηριότητες. Στόχος βέβαια είναι να μη μείνουμε μόνο εδώ. Να καταφέρουμε δημιουργήσουμε ένα πολιτιστικό θύλακα στο ΕU που να υπενθυμίζει ότι κάθε χώρα δεν είναι μόνο ισολογισμοί και ελλείμματα, αλλα ταλέντο και πολιτισμός.
Είναι η πρώτη φορά που ευρωπαίοι συγγραφείς παίρνουμε το βήμα στη ευρωκοινοβούλιο για να μιλήσουμε για τα κοινά μας προβλήματα, προβλήματα που δεν άπτονται αποκλειστικά στα του κλάδου μας αλλα - μια και η δουλεια μας αφόρα στη σύλληψη και αποτύπωση ολόκληρων κόσμων, στην αφήγηση και το φωτισμό της πραγματικότητας και της αλήθειας υπό ένα αναπάντεχο πρίσμα -  είναι μοιραία συνδεδεμένα με όσα ζούμε και όσα μας ταλανίζουν, όπως και προφανώς και με όσα μας ενώνουν μέσα από τα κοινά μας βιώματα.
Διότι εντέλει εμείς οι Νότιοι άλλοι δεν είμαστε μόνο ένα οικονομικό άθροισμα, είμαστε «πληθυντικός αριθμός». Πληθυντικός αριθμός προσώπων, ατόμων: δημιουργών και μη. Και εδώ, στο Νότο της κρίσης, πρέπει αναδημιουργήσουμε κοινά  βιώματα αυτής της πραγματικότητας. Εμείς οι συγγράφεις, που δουλειά μας είναι να σκάβουμε, να εξορύσσουμε και να φέρνουμε στο φως αυτήν ακριβώς την θαμμένη πραγματικότητα – όσο το δυνατό υπο ένα εντελώς νέο βλέμμα- πιστεύω πως έχουμε πολλά να συνεισφέρουμε σε μια ευρύτερη συζήτηση σαν και εαυτή, η οποία αφορά στην κοινή ευρωπαϊκή μοίρα των λαών μας που πλήττονται τόσο άγρια από την κρίση που απειλεί όχι μόνο την καθημερινότητα μας αλλα και τη διαχρονική μας ταυτότητα.

*Ο Αλεξης Σταμάτης είναι συγγραφέας. Το τελευταίο του βιβλιο "Μπορείς να κλάψεις μες στο νερό;" κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Καστανιώτη 
Από 11 Φεβρουαρίου παραδίδει σεμινάρια Δημιουργικής Γραφής και Δημιουργικής Ανάγνωσης στο Κολλέγιο Αθηνών – Ψυχικού.
Τηλέφωνα Κολλεγίου Αθηνών Κολλεγίου Ψυχικού (Πρόγραμμα Επιμόρφωσης Ενηλίκων): 210 6748160, 210 6748153 και 210 6798191.

IANOS.GR | blogs : Φόβος : ΣΤΑΜΑΤΗΣ ΑΛΕΞΗΣ

IANOS.GR | blogs : Φόβος : ΣΤΑΜΑΤΗΣ ΑΛΕΞΗΣ
Φόβος
Expose yourself to your deepest fear; after that, fear has no power,
and the fear of freedom shrinks and vanishes. You are free.
Jim Morrison

1.Ο φόβος είναι ένα συναίσθημα. Βασικός μηχανισμός επιβίωσης. Συνεπώς εγγενές συναίσθημα.
2.Ισως κάτι που παραβλέπουμε είναι ότι ο φόβος σε συντριπτικό ποσοστό άφορα σε μελλοντικά γεγονότα, άρα συνδέεται με την προβολή μιας κατάστασης η οποία πιθανόν χειροτερεύει στο μέλλον η μιας άλλης της όποιας η συνέχιση είναι αφόρητη. Η σχέση μέλλοντος – φόβου δεν είναι τυχαία. Υπό μια έννοια, ο φόβος είναι ένα φίλτρο πάνω στο χρόνο.
3.Μια άλλη παράμετρος που συνδέει χρόνο και φόβο είναι η εκπληκτική ταχύτητα αντίδρασης απέναντι σε αυτόν. Εδώ όμως ομιλεί η επιστήμη. Η δομή του εγκεφάλου, το κέντρο των νευρολογικών αντιδράσεων, διαθέτει ένα κομμάτι που ονομάζεται, κάπως ρομαντικά, αμυγδαλή. Η αμυγδαλή είναι η πηγή των συναισθημάτων μας. Ο ρόλος της ως προς το συναίσθημα του φόβου είναι να δέχεται πληροφορίες από το θάλαμο τον ενδιάμεσο σταθμό οπτικών κι ακουστικών οδών. Το ενδιαφέρον ωστόσο είναι πως οι πληροφορίες φτάνουν στην αμυγδαλή νωρίτερα από ότι φτάνουν στο φλοιό. Έτσι η άμεση αυτή προβολή του θαλάμου μπορεί να διεκπεραιώνει πολύ σύντομα αρχέγονες συναισθηματικές αποκρίσεις, κάτι σημαντικότατο σε περίπτωση κινδύνου. Με άλλα λόγια εξηγεί το γιατί είμαστε ικανοί να αντιδράσουμε σχεδόν αστραπιαία στον κίνδυνο, προτού προλάβουμε καν να σκεφτούμε και να συνειδητοποιήσουμε τι συμβαίνει.
4.Ο άνθρωπος φοβάται περισσότερο το θάνατο πάρα τον πόνο και την αρρώστια. Αν τ0 δει κανείς κάπως «λοξά» το ζήτημα αυτό είναι παράλογο. Η ζωή πονά πολύ περισσότερο από το θάνατο. Θάνατος σημαίνει τέλος του πόνου. Είπαμε, δείτε το «λοξά». Ο φόβος του θανάτου, μιας βεβαιότητας δηλαδή είναι στη βάση του, ένας αδικαιολόγητος φόβος (μιλάμε για καταστάσεις οπού κάποιος βρίσκεται σε μια «φυσική» συνθήκη) . Θυμηθείτε τον στίχο του Εμπειρικού : Έκαμαν οίστρο της ζωής τον φόβο του θανάτου.
5.Κοινότοπο, πλην αληθές. Ο μόνος τρόπος να αντιμετωπίσεις τον φόβο, είναι καταρχήν να τον αποδεχτείς κι υστέρα να είναι να μην κάθεσαι να τον κλωθογυρίζεις στο μυαλό σου. Να βγεις έξω και να πράξεις. Δεν υπάρχουν πράγματα στη ζωή για να φοβάσαι, υπάρχουν μόνον πράγματα για να τα κατανοήσεις. Κατάλαβε, για να μη φοβάσαι,.
6.The only thing we have to fear is fear itself. H περίφημη φράση του Franklin D. Roosevelt που επαναλαμβάνεται και στο αριστούργημα του Βιμ Βέντερς «Ένας Αμερικάνος φίλος” δια στόματος Ντένις Χόπερ. Ακούγεται όμορφη και επική. Υπήρξε και αρκούντως πολιτικά αποτελεσματική. Ωστόσο ο φόβος είναι απλά η βιολογική μας αντίδραση σε κάτι που πιθανόν και να μπορεί να μας σκοτώσει, να μας τραυματίσει. Είναι ένα συναίσθημα που είναι εξαιρετικά χρήσιμο όταν βρισκόμαστε στο άγνωστο, ώστε να αντιδράσουμε στον αναπάντεχο κίνδυνο και να φύγουμε, και, ταυτόχρονα, ένα συναίσθημα που κουβαλάμε από καταβολής ανθρωπίνου γένους, το οποίο πέρασε στα γονίδια μας. Τουλάχιστον υπάρχει μια αλήθεια στη ρήση αυτή. Φόβος υπάρχει, λέει ο Φραγκλίνος, έστω κι αν είναι ο φόβος για το φόβο.
7.Φυσικά ο άνθρωπος είναι ένα εξαιρετικά αγχώδες ζώο με ειδικό ταλέντο να εφεύρει διαρκώς καταστάσεις και αιτίες άγχους ακόμα κι αν αυτές δεν υπάρχουν. Το άγχος υπενθυμίζει τη θνητότητα και συνδέεται με το φόβο.
8.Απόσπασμα από το υπό συγγραφή βιβλίου μου, που ετοιμάζω για το 2014.

«…Τι φόβος; Ήταν σχεδόν τρόμος. Κι ήταν γενικευμένος. Οι γονείς του, η χώρα του μέσα στο τρόμο. Σαν να είχαν όλοι γυρίσει στη παιδική ηλικία, όπου το παιδί δεν μπορεί να ελέγξει τις καταστροφικές σκέψεις που προκύπτουν από την μη άμεση ικανοποίηση των αναγκών του και από την εξαφάνιση των πραγμάτων που υπάρχουν γύρω του. Κι ένα πλάσμα που δεν μπορεί να ελέγξει τις πράξεις του, δεν έχει αμυντικούς μηχανισμούς. Κάπως έτσι κι εκείνοι.
Οι ίδιοι αυτοί άνθρωποι που κάποτε έμοιαζαν έτοιμοι να καταβροχθίσουν τον κόσμο με μια τεράστια μπουκιά τώρα τον έκοβαν σε σπιθαμιαία κομματάκια και προσπαθούσαν να τα καταπιούν. Για χρόνια, δεκαετίες, δεν έδιναν σημασία, ξεχνούσαν. Όλοι. Κι η ζωή προχωρούσε μέσα στη λήθη και τη διαρκή εγρήγορση- δυο εκ πρώτης όψεως αντιθετικές λειτουργίες των οποίων ο καταστροφικός συνδυασμός παρήγαγε ένα στρεβλό και εξαρτητικό παρόν από το όποιο απουσίαζαν βασικά ανθρωπινά αντανακλαστικά. Ένα είδος καταστολής των ηθικών αναστολών, όχι συνειδητά ίσως, περισσότερο από συνηθείας, από διαρκή τσίτα.
Τώρα από πρόσωπα με όνομα, με θέση στον κόσμο, με στέρεες βάσεις, είχαν μετατραπεί σε όντα επιβίωσης, σπασμένοι στα δυο, χαμένοι στην αναπόληση μιας θριαμβικής μοναδικότητας που κάποτε όριζε το ζωτικό τους χώρο, ενώ ταυτόχρονα καταβυθίζονταν στην ολοένα και αυξανόμενη ασημαντότητα τους. Εκείνη που κάποτε οδηγεί του πάντες ανεξαιρέτως δυο μέτρα κάτω κάτω τη γη μέχρι να ξεχαστούν. Είναι αυτή η γκροτέσκα μοίρα που επανέρχεται, αυτή η τραγική συνειδητοποίηση. ‘Κι όλα αυτά προς τι;…’»

9.Υπάρχουν όμως και φόβοι που είναι φανταστικοί, επινοημένοι. Η φαντασία μπορεί να δημιουργήσει τερατώδεις προβολές, ψυχαναγκασμός και φαντασιώσεις που να οδηγούν σε πιθανές φοβικές προβολές, επικίνδυνες μυθοπλασίες και δυνητικές αφηγήσεις τρόμου. Εξ αλλού οι δεισιδαιμονίες, φαινόμενα που απαντώνται σε όλους τους λαούς του κόσμου, και βασίζονται στην πιστή υπερφυσικών δυνάμεων οι οποίες δρουν κρυφά κατά του ανθρώπου, δεν είναι τίποτα άλλο από παράλογοι φόβοι χωρίς λογικές εξηγήσεις, ένα είδος συλλογικών φοβικών προβολών. Κάτι ξέρουμε τα τελευταία χρόνια επί του θέματος. Εντέλει ο φόβος είναι ένα συναίσθημα με δυο όψεις: χρήσιμο και σωτήριο αλλά ενίοτε και επικίνδυνο.
Διότι όταν ο φόβος συνεχίζει να υπάρχει, ενώ δεν υφίσταται πραγματικός κίνδυνος και οδηγεί σε καταστάσεις υπερβολικού στρες, τότε μετατρέπεται σε φοβία και εμποδίζει την φυσιολογική μας αντίληψη για τον περίγυρο. Η φοβία είναι ένας επίμονος και παράλογος φόβος κάποιας αόρατης απειλής, με αποτέλεσμα την αποφυγή της ενώ στην πραγματικότητα δεν αποτελεί σπουδαία πηγή κινδύνου.

So, do you really insist to expose yourself to the deepest fear?
Strange days Jim.

DOORS CLIP
http://www.youtube.com/watch?v=NmKpUyIAqok