Tuesday, December 18, 2007

Η Πράγα του Κάφκα



Δεν θα πρωτοτυπήσω. Θα κάνω ό,τι κάνει όλος ο κόσμος όταν πηγαίνει πρώτη μέρα στην Πράγα. Επισκέπτεται την Πλατεία της Παλιάς Πόλης (Stare Mesto) και περιμένει κάτω από το θρυλικό αστρονομικό ρολόι που μετράει την ώρα εις τριπλούν: με το παλιό σύστημα της Βοημίας (24 ώρες, ξεκινώντας από το ηλιοβασίλεμα), με το βαβυλωνιακό (12 ώρες που ποικίλλουν ανάλογα με την εποχή του χρόνου) και με το σύγχρονο. Η αναμονή αφορά στην σύντομη εμφάνιση των Αποστόλων, οι οποίοι κάνουν μια πασαρέλα-εξπρές για να εξαφανιστούν πάραυτα στα εντόσθια του κτιρίου προς τέρψη των εκατοντάδων τουριστών που κραδαίνουν καθ’ ύψος τις ψηφιακές μηχανές τους προσπαθώντας να αποτυπώσουν το φευγαλέο στροβίλισμα. Η ώρα είναι 09.59. Σε ελάχιστα δευτερόλεπτα στο πάνω μέρος του ρολογιού η μορφή του Θανάτου τραβάει το σκοινί με το δεξί της χέρι. Στο αριστερό κρατάει μία κλεψύδρα την οποία υψώνει και αναποδογυρίζει. Εκείνη τη στιγμή ανοίγουν τα παράθυρα και οι δώδεκα Απόστολοι κινούνται σχηματίζοντας κύκλο με επικεφαλής τον Άγιο Πέτρο. Στο τέλος της επίδειξης ακούγεται ένας πετεινός και το ρολόι σημαίνει την ώρα. Δέκα.
Γυρίζω το βλέμμα. Γύρω από την πλατεία υπάρχει μια θάλασσα από καλαίσθητα κτίρια οι όψεις των οποίων παίζουν σε ολόκληρη την ελεγκαντ χρωματική παλέτα: από ροζ σε ελαφρύ κίτρινο, από γκρίζο σε πράσινο κι από κρεμ σε μανταρινί. Από τα πιο όμορφα είναι το ροκοκό ανάκτορο Γκολτς-Κίνσκι όπου ξέρω πως σπούδασε ο Κάφκα.
Πράγα και Κάφκα είναι αχώριστο δίδυμο. Η πόλη με τη σκοτεινή της μαγεία, αποτελεί ένα μεγαλειώδες σκηνικό που ωστόσο «παίζει» σε πολλαπλά επίπεδα δημιουργώντας παράξενες σκιές, αινιγματικούς χώρους, υπερβατικά τοπία. Μια πόλη που ο Κάφκα μεταμόρφωσε σε μια σύνοψη του κόσμου. Λέω να την δω μέσα απο το ιδιοφυές του βλέμμα.
Κατευθύνομαι δεξιά προς την εκκλησία του Αγίου Νικολάου. Τα χρώματα είναι ολίγον «μολυσμένα» από τη συννεφιά, ωστόσο οι λίγες πλαγιές ακτίνες προσδίδουν μια γεωμετρική δικαιοσύνη στους όγκους. Ένα ζευγάρι μαύρων περνάει από μπροστά μου. Από τα ανοιχτά τους τζάκετ διακρίνονται τα μαύρα κολεγιακά όπου είναι αποτυπωμένη μια γωνιώδης μορφή με πεταχτά αυτά. Το λογότυπο αστράφτει στο φόντο: Franz Kafka - Prague. Όπως και να το κάνεις ο δημιουργός της «Δίκης» είναι –ερήμην του-, ο αδιαφιλονίκητος σταρ της πόλης.




Μια συμβουλή – απόσταγμα από την περιπλάνηση μου: Μη δείτε την Πράγα ρεαλιστικά. Θα χάσετε τη μισή μαγεία. Όλο το παιχνίδι εδώ πέρα παίζεται στο βλέμμα, στο «πώς» της ματιάς. Λέει κάπου ο Κάφκα «Κι όσο για σένα Πλατεία της Παλιάς Πόλης ποτέ δεν υπήρξες αληθινή».
Αλήθεια ή ψέματα, όπου και να γυρίσεις, ο αμφιβληστροειδής συλλαμβάνει αυτόματα μια όμορφη εικόνα, το βλέμμα ξεχειλίζει από κάλλος. Η πόλη είναι ένα σφουγγάρι καλαισθησίας. Τέλη Μεσαίωνα ήταν στην ακμή της, υστέρα οι Αψβούργοι της κουβάλησαν προίκα την Αναγέννηση, το μπαρόκ της χάρισε μερικά από τα πιο όμορφα οικοδομήματα, το αρ νουβό προσέδωσε τις δαντελένιες πινελιές και η εθνική αφύπνιση μια σειρά από υπέροχα μνημεία. Η συνέχεια γνωστή. Πόλεμος, σαράντα χρονιά κομμουνισμού και η περίφημη «Βελούδινη Επανάσταση», μια αναίμακτη έξοδος στην δημοκρατία με ηγέτη - όχι τυχαία - έναν λογοτέχνη, τον Βάτσλαβ Χάβελ.
Η κίνηση του πλήθους με κατευθύνει δυτικά, στο βάθος διακρίνεται ο Μολδάβας. Διασχίζει το κέντρο σε σχήμα λατινικού ερωτηματικού και χωρίζει το Μικρό Μέρος (Mala Strana) από την Παλιά Πόλη. Μ’ αρέσουν οι πόλεις που διχοτομεί ένας ποταμός. Τις βρίσκω γαλήνιες. Ένα αίσθημα που έχει να κάνει με το ίδιο το ποτάμι – δεν έχει αμφιβολίες, ξέρει που πηγαίνει και δεν θέλει να πάει πουθενά αλλού. Το συγκεκριμένο ωστόσο, πριν από 5 χρόνια παραλίγο να βυθίσει την ίδια την πόλη που διασχίζει, αν και η τραγωδία αυτή ανέδειξε περίτρανα το εγγενές αίσθημα αλληλεγγύης που έχουν οι Τσέχοι, μια πραγματική κοινωνία πολιτών.



Γέφυρα Καρόλου. Το χάιλαιτ της πόλης. 516 μέτρα μήκος, 9.5 μέτρα πλάτος. Αλλιώς και «λεωφόρος των αγαλμάτων» χάρις στα 30 μπαρόκ αγάλματα ηγεμόνων και αγίων που είναι στημένα εκατέρωθεν.
Γεμάτη μικροπωλητές, μουσικούς τζαζ, πορτρετίστες της μιας ανάσας. Υπέροχη θέα στο Κάστρο - το αφήνω για την επομένη.
Φτάνοντας στο τέλος της γέφυρας βλέπω στην απέναντι όχθη το Μουσείο του Κάφκα. Στην αυλή ένα τρισδιάστατο «Κ» - αναφορά στον ήρωα της «Δίκης». Εντός, μια μοναδική εμπειρία. Όποιος έχει αγαπήσει το έργο του Κάφκα αλλά και την Πράγα, θα βρει τον τρόπο με τον οποίο συνδέονται μαγευτικό. Βλέπουμε το πως η πόλη σφραγίζει τον συγγραφέα με την μεταμορφωτική της δύναμη, τον ακολουθούμε καθώς βυθίζεται εντός της και συντονιζόμαστε με την γκάμα των συναισθημάτων του, σε μια αργή διαστρέβλωση του χώρου και του χρόνου.



Επιστροφή στην Παλιά Πόλη για την Εβραϊκή Συνοικία. Για αιώνες κατοικούνταν από Εβραίους μυστικιστές, χασιδίτες σοφούς, αστρονόμους, αστρολόγους και ειδικούς στην Καββάλα. Σταδιακά με τις διώξεις των Εβραίων παρήκμασε, ενώ το μεγαλύτερο τμήμα της κατεδαφίστηκε, στα πλαίσια του σχεδίου οικοδόμησης της Πράγας στα πρότυπα του Παρισιού. Απέμειναν μόνο έξι Συναγωγές, το παλιό κοιμητήριο και το παλιό Εβραϊκό Δημαρχείο. Σήμερα, στο Γιόσεφοβ –έτσι ονομάζεται- βρίσκουμε και κτίρια των αρχών του 20ού αιώνα. Έτσι δύσκολα μπορώ να φανταστώ την αρχική εικόνα της παλιάς συνοικίας με τον πληθυσμό των 18.000 κατοίκων. Περνάω μια βόλτα από την Παλιά - Νέα Συναγωγή κι υστέρα στέκομαι σε μια ουρά εκατό μέτρων για το Παλιό Εβραϊκό Κοιμητήριο. Η αναμονή αξίζει. Ο χώρος αναδίνει μια μοναδική ενεργεία. Υπάρχουν 12.000 ταφόπλακες, ενώ υπολογίζεται ότι εδώ είναι θαμμένα 100.000 άτομα. Ένα λίθινο δάσος μνήμης και ιστορίας.
Πράγα και Λογοτεχνία δε σημαίνει όμως μόνο Κάφκα. Ευκαιρία να πεταχτώ στην Νέα Πόλη (Νove Mesto) για το U Kalicha, ένα μοναδικό εστιατόριο - κόνσεπτ βασισμένο στο περίφημο μυθιστόρημα του Γιάροσλαβ Χάσεκ «Ο καλός στρατιώτης Σβέικ». Οι τοίχοι είναι γεμάτοι γκράφιτι αφιερωμένα στο βιβλίο και το μενού είναι τυπωμένο σε14 γλώσσες, ακόμα και ελληνικά! Πίνω μια Πίλσνερ - το άρωμα του λυκίσκου με ζαλίζει - και τρώω Pecena kachna - ψητή πάπια με ντάμπλινγκ. Chech it out οπωσδήποτε.
Το βράδυ η πόλη μεταμορφώνεται. Τα πορτοκαλί φώτα του Κάστρου φωτίζουν το ποτάμι, δημιουργώντας ένα μεγαλειώδες λαμπύρισμα στην επιφάνεια. Οι σκιές στο δρόμο επιμηκύνονται, κάθε εικόνα αποκτά πολλαπλές σημασίες. Ψιλοβρέχει και τα νοτισμένα σοκάκια δημιουργούν φυγές, διαδρομές, μυστικές γωνίες.



15 comments:

serifaki said...

Καλημέρα,
Περιγράφετε την Πράγα έτσι όπως της πρέπει, μαγικά..
Αν ακόμα είστε εκεί αξιζει να επισκεφτειτε το Strahov monastery και τις βιβλιοθηκες του και να δείτε "όχι ρεαλιστικά" κάποια απο τις παραστάσεις του Laterna Magica...

Roadartist said...

Όμορφη περιήγηση. Θέλω πολύ να παω στη Πράγα, καιρό τώρα..Και σε μένα η πόλη αυτή ειναι συνδεδεμένη με τον Κάφκα και τη "δίκη". Πραγματικά πρέπει να αξίζει αυτό το ταξίδι, εύχομαι να το ζήσω σύντομα. Καλές γιορτές!

DIONYSOS said...

Μας ταξιδεύετε και μας ξομολογάτε και σας ευχαριστούμε για αυτό.Καλή χρονιά και ότι επιθυμείτε.

adam brown said...

Hi, this is not so related to your page, but it is the site you asked me 1 month ago about the abs diet. I tried it, worked well. Well here is the site

N.Ago said...

Τις καλύτερες ευχές μου για Χρόνια Πολλά με υγεία και Καλά Χριστούγεννα !!!

barb michelen said...

Hello I just entered before I have to leave to the airport, it's been very nice to meet you, if you want here is the site I told you about where I type some stuff and make good money (I work from home): here it is

Stratos Fountoulis said...

ένα ζεστό κείμενο για μια πόλη περίεργου και μυστήριου πάθους. Καλή σου Χρονιά. Υγεία.

Equilibrium said...

Καλή χρονιά!

Αν μου επιτρέπεις τον ενικό, σου εύχομαι οι εικόνες που μας μεταφέρεις να συνοδεύουν πάντα την ταξιδιάρα σκέψη σου ολοένα εγγύτερα στο φως.

Πράγα πήγα το 2006, σε ευχαριστώ που μου θύμισες τόσο όμορφα και μεστά αυτά που κι εγώ είχα δει και ζήσει. καλή επιστροφή και θερμές ευχές...

VITA MI BAROUAK said...

Καλή χρονιά με υγεία και χαρά!!

Καπετάνισσα said...

Ταξιδιάρικο -σαν τον λόγο σου- κι αγαπησιάρικο το 2008...

Να'ναι δεκτικοί οι ουρανοί στους πόθους σου κι οι άνθρωποι στ' αγκάλιασμά σου.

Αγάπη, να μη στερεύει(ς).

Παράξενος Ελκυστής said...

Καλησπέρα κι από μένα και καλή χρονιά!
Πήγα κι εγώ στην Πράγα για Πρωτοχρονιά!
Είχα πάει και πριν 9 χρόνια και κόντεψα να μην την αναγνωρίσω. Όχι ότι έχει αλλάξει αρχιτεκτονικά ή ρυματομικά αλλά από τη λαοθάλασσα. Δεν είχα συνειδητοποιήσει ότι έχει γίνει τόσο τουριστική. Απίστευτος χαμός. Τόσος κόσμος που δυστυχώς δεν σου αφήνει το περιθώριο να αφεθείς στη μαγεία και την ομιχλώδη γοτθική γοητεία της. Από δω και στο εξής θα τη συστήνω για μη χριστουγεννιάτικο προορισμό.
By the way, είχα μαζί μου και το passport. H δουλειά σας είναι εξαιρετική και άκρως κατατοπιστική, αλλά (επιτρέψτε μου να σας πω ότι) περίμενα ή, για την ακρίβεια, είχα ανάγκη μια πιο προσωπική ματιά από εσάς.

Τα τζαζ μπαρ υπέροχα! Χώρίς να είναι φίσκα στον κόσμο, όπως γίνεται εδώ με τα live και με πολύ λογικές τιμές. Κι ακόμα πιο υπέροχες οι τζαζ συνθέσεις που δεν δίσταζαν να παρουσιάζουν οι ντόπιοι (νεαροί) μουσικοί. Αν συνεχιστεί αυτή η μουσική περιρρέουσα ατμόσφαιρα σύντομα θα εμφανιστεί εκεί κάποιος μεγάλος συνθέτης.
Επίσης υπέροχη και η ψητή πάπια με τα ντάμπλινγκ! Καθώς και η σούπα γκούλας.
Εύχομαι χρόνια πολλά και καλή χρονιά γεμάτη υγεία, δημιουργία και ταξίδια του σώματος και της ψυχής.

ΥΓ: Θα ποστάρω σύντομα για την Πράγα (μόλις βρω ένα υπέροχο τραγούδι που έγραψε ένας φίλος για τον αριθμό 22 της οδού Αλχημιστών) οπότε θα χαιρόμουνα να σχολιάζατε αντίστοιχα.

Alexis Stamatis said...

eho ligo xathei allaafto ton kero diorthono to neo biblio me titlo VILA KOMBRE pou tha bgei arxes apriliou

oson afora ta sxolia iprxoun pleon kai blog spam i mu fenete...

ena sxolio gia ton paraxeno elkisti. file mu efharisto gia ta kala su logia, oson afora tin pio prosopiki matia, iparxoun kai kapoio "kanones" sta taidiotika entipa san to passport to opio kanei spoudea douleia. nai men mu zitithike i praga mesa apo ta matia mou alla den borousa k den ithela na to kano entelos logotexniko to kommati. eprepe na exei plirofories gia tous anagnostes kai pithanus episkeptes ki pros ta ekei to piga.

χλωροφύλλη said...

Απολαυστικό. Καλή χρονιά με πολλά ταξίδια.

Evangelos said...

Ναι, ναι, ναι. Αυτή είναι η διαδρομή. Σου εύχομαι να ξαναπας.

Administrator said...

Χαίρομαι να βλέπω πώς επηρεαζόμαστε από κάποιο ταξίδι.
Γι'αυτό δημιουργήσαμε την παρέα μας στο Facebook
http://www.facebook.com/home.php?#/pages/-/77562731388
Βρείτε τα πάντα για την Τσεχία (πληροφορίες, εκδηλώσεις, χάρτες, διαγωνισμούς.... ) και σας περιμένει και ολόκληρος τοίχος για να γράψετε και να περιγράψετε το δικό σας ταξίδι.
Σας περιμένουμε...